ABŞ indi də Avropanı ələ keçirmək istəyir - Sensasional iddia
ABŞ prezidenti Donald Trampın Avropadakı Amerika hərbi mövcudluğunu azaltmaq qərarı NATO daxilində böyük narahatlıq doğurub. Vaşinqtonun qitə müdafiəsi yükünü Avropa müttəfiqlərinə ötürməyə hazırlaşdığı bildirilsə də, NATO rəhbərliyi "illərlə çəkəcək tarixi keçid prosesi" barədə xəbərdarlıq edib. Avropa paytaxtlarında Rusiya təhdidinin təhlükəsizlik balansını sarsıda biləcəyi ilə bağlı qorxular artır.
Crossmedia.az xəbər verir ki, bu barədə "Haber Global"da dərc olunan "Pentaqonun planı aydındır: Tramp Avropanı ələ keçirir" sərlövhəli məqalədə yazılıb.
Bildirilib ki, Tramp administrasiyasının Avropadakı hərbi mövcudluğunu azaltmaq üçün atdığı addımlar NATO daxilində yeni bir dövrün başlanğıcı kimi qəbul edilir: "Şərqi Avropada yerləşən təhlil platforması olan Novinite tərəfindən dərc edilən təhlildə Vaşinqtonun Avropadan tamamilə geri çəkilməyə hazırlaşmadığı, əksinə qitə müdafiəsi yükünü getdikcə daha çox Avropa müttəfiqlərinə ötürmək istədiyi vurğulanır. Lakin NATO rəsmiləri bu transformasiyanın "bir neçə il davam edəcək nəzarətli bir keçid" olacağını bildirirlər. ABŞ Müdafiə Nazirliyinin son həftələrdə Avropadan bəzi qoşunları çıxarmaq qərarı, xüsusən də Almaniya və Polşada diqqətlə izlənilib. Pentaqonun planına görə, ABŞ Avropadakı dörd briqada döyüş qrupundan birini geri çəkəcək".
Qeyd olunub ki, hər biri təxminən 4000 əsgərdən ibarət olan bu bölmələrin ixtisar edilməsi ilə Vaşinqtonun Avropadakı hərbi yükünü tədricən azaltması gözlənilir: "Həmçinin Polşaya planlaşdırılan yeni qoşun yerləşdirilməsinin dayandırıldığı bildirilib. Lakin NATO-nun baş katibi Mark Rutte prosesin qəfil olmayacağını iddia edib. Ruttenin sözlərinə görə, Avropa ölkələri son illərdə müdafiə xərclərini artırdıqları üçün ABŞ-ın yükün bölüşdürülməsini yenidən tənzimləməsi "məntiqi bir inkişafdır". NATO rəhbərliyi bildirir ki, Amerika qoşunlarının çıxarılması alyansın çəkindiriciliyini zəiflətməyəcək və proses NATO-nun müdafiə planlarına uyğun olaraq davam edəcək. NATO-nun Avropadakı Ali Müttəfiq Komandanı general Aleksus Qrinkeviç də geri çəkilmənin illərlə bölüşdürüləcəyini açıqlayıb. Qrinkeviç bildirib ki, Avropa ölkələri öz hərbi imkanlarını gücləndirdikcə, ABŞ yalnız "vacib strateji imkanlar" təmin etməyə davam edəcək. Bunlara peyk kəşfiyyatı, strateji bombardmançı təyyarələr, komandanlıq və idarəetmə sistemləri və ABŞ-ın nüvə çətiri daxildir".
İddiaya görə, Avropa paytaxtlarında ciddi bir narahatlıq hökm sürür: "Artıq başlayan geri çəkilmə prosesi bəzi ölkələrdə təhlükəsizlik narahatlıqları yaradır, xüsusən də Rusiya-Ukrayna müharibəsindən sonra ABŞ-ın Avropadakı hərbi mövcudluğu yenidən gücləndirildiyi üçün. Avropalı diplomatlar hesab edirlər ki, Amerikanın sürətli geri çəkilməsi Avropanın şərq cinahında müdafiə boşluğu yarada bilər. Tramp administrasiyasının yanaşması uzun müddətdir dəyişməz olaraq qalır. Tramp ilk müddətindən bəri NATO üzvlərini müdafiə xərclərini artırmadıqlarına görə tənqid edib. Bu yaxınlarda ABŞ prezidenti NATO ölkələrini ümumi daxili məhsullarının 5%-ni müdafiəyə ayırmağa çağırdı. Bu faiz bir çox Avropa ölkəsi üçün çatmaq üçün çox çətin bir hədəf kimi qəbul edilir. Vaşinqtondakı bəzi respublikaçı dairələr iddia edirlər ki, ABŞ öz resurslarını Avropaya deyil, Hind-Sakit Okean bölgəsinə yönləndirməlidir. ABŞ-ın Avropadakı hərbi mövqeyindəki dəyişiklik yalnız əsgər sayı ilə məhdudlaşmır. Tramp administrasiyası həmçinin Almaniyaya uzun mənzilli Tomahawk və hipersəs raket sistemlərinin planlaşdırılan yerləşdirilməsi planını ləğv etdi. Avropa Birliyi Təhlükəsizlik Araşdırmaları İnstitutunun məlumatına görə, bu qərar Avropanın Rusiyaya qarşı "dərin dəqiq zərbə qabiliyyəti"ndə ciddi boşluq yarada bilər, çünki hazırda Avropa ölkələri ABŞ ilə eyni səviyyədə uzun mənzilli raket qabiliyyətinə malik deyil. Platformada fikirləri yer alan analitiklər Vaşinqtonun addımını təkcə hərbi strategiya deyil, həm də geosiyasi strategiya kimi qiymətləndirirlər. Bildirilir ki, Tramp administrasiyası Çinə qarşı Asiya-Sakit okean regionuna daha çox diqqət yetirmək istəyir və buna görə də Avropanın üzərindəki yükü azaltmağa çalışır. Son zamanlar NATO daxilində tez-tez istifadə edilən "Avropa sütunu" anlayışı da bu transformasiyanın mərkəzindədir. Buna əsasən, Avropa ölkələri ənənəvi müdafiənin daha böyük bir hissəsini öz üzərinə götürəcək, ABŞ isə daha məhdud, lakin strateji rol oynayacaq.
22:26 22.05.2026
Oxunuş sayı: 51
