Böyük müharibə başlaya bilər: Azərbaycan və Türkiyə hazır olmalıdır - MÜSAHİBƏ
İsrail Hərbi Hava Qüvvələri (HHQ) gecə saatlarında İsfahanda və Şirazda İranın hərbi obyektlərinə bir sıra aviazərbələr endirib.
Məlumata görə, 20-dən çox hədəf, o cümlədən İsfahanda "Qadr" ballistik raketlərinin saxlanıldığı iki obyekt zərbəyə məruz qalıb. Əməliyyat nəticəsində onlarla ballistik və qanadlı raket məhv edilib.
Görünən odur ki, İsrailin yaxın zamanda dayanmaq niyyəti yoxdur. Səslənən bəyanatlardan belə məlum olur ki, ABŞ İranla danışıqları gecikmiş cəhd hesab edir. Bu, belə düşünməyə əsas verir ki, Yaxın Şərqdə başlanan müharibə çox dağıdıcı ola bilər.
Proseslərin cari vəziyyəti və gələcəyi ilə bağlı Marmara Universiteti Humanitar və Sosial Elmlər Fakültəsinin professoru, tarixçi Ali Satan Crossmedia.az-ın suallarını cavablandırıb:
- Sizcə, ABŞ və İsrailin İrana hücumu gözlənilən idi?
- İrana hücum sürpriz deyil. Bu, gözlənilən idi, hətta elan edilmişdi. Lakin diplomatiya və danışıqlar gedərkən hücuma başlamaq beynəlxalq normalara ziddir. Bundan sonra hansı ölkə danışıqlar proseslərinə etibar edə bilər? Təəssüf ki, ABŞ və İsrail bütün beynəlxalq hüquq normalarını məhv etmək strategiyası yürüdür, dünyanı tam qeyri-müəyyənliyə və xaosa salmağı hədəfləyirlər.
- İranın mərhum dini lideri Seyid Əli Xamneyinin öldürülməsi proseslərin inkişafına necə təsir edəcək?
- İranın 87 yaşlı dini liderinin öldürülməsi müharibə etikası baxımından səhvdir. Lakin dini liderin və ya başqa bir şəxsin öldürülməsi İranda rejim dəyişikliyinə səbəb olmayacaq.
- Müharibənin getdikcə Ərəb ölkələrinə keçməsi ehtimalı var?
- İsrail bu gün Livanı bombalayır. Sabah hara bombalayacaqlarını bilmirik. ABŞ Körfəz dövlətlərini qoruya bilmədiyini göstərdi ki, bu da Körfəz dövlətlərini və Səudiyyə Ərəbistanını İrana qarşı hərəkətə keçməyə təhrik edəcək. Beləliklə, bütün müsəlmanlar bu Ramazan ayında bir-biri ilə müharibəyə gedə bilərlər ki, İsrail bundan ən çox məmnun olardı.
- Azərbaycan və Türkiyə hazırkı durumda necə davranmalıdır?
- Türkiyə və Azərbaycan müharibənin yayılmasının və prosesin alovlanmasının qarşısını almaq üçün çalışırlar. Bu, düzgün addımdır. Lakin təcavüzkar və müharibə aparan ölkələr müharibəni davam etdirmək istəyirlərsə, digər ölkələr bu prosesə töhfə verməyəcəklər. Türkiyə, Azərbaycan və Türk Dövlətləri Təşkilatı oxşar hücumlara tez bir zamanda hazır olmalıdırlar. Türk Dövlətləri Təşkilatı öz aralarında hərbi müdafiə əməkdaşlığı müqavilələri imzalayaraq birgə müdafiə sənayesi səylərini sürətləndirməlidir. Ortaq müdafiə strategiyaları yaradılmalıdır. Dünya şəraiti bizi buna məcbur edir. Türk dünyası dinc olsa da, müharibəyə qarşı durmaq üçün yüksək texnologiyalı infrastruktura sahib olmaq məcburiyyətindədir.
- Bəzi analitiklərə görə İsrailin növbəti hədəfi Türkiyə ola bilər. Siz necə düşünürsünüz?
- Bəli, bəzi analitiklər növbəti hədəfin Türkiyə olduğunu deyirlər, amma bu, İsrailin son hədəfi olacaq. İsrail belə bir şeyə cəhd etmək üçün çox ağıllıdır.
- Son olaraq, bu proseslərin sonunda Cənubi Azərbaycan müstəqil ola bilər?
- Cənubi Azərbaycan müstəqil olmaqdansa, İran siyasətində daha təsirli ola bilər. Amma hazırda müharibənin hara aparacağını bilmirik. Daha çox inkişaf görməliyik.
14:23 04.03.2026
Oxunuş sayı: 2080
