Trampın geri çəkilməkdən başqa yolu yox idi: Supergücə nə oldu?
Yaxın Şərqdə güclərin toqquşması artıq lokal münaqişə sərhədlərini aşaraq, qlobal təhlükəsizlik sistemini silkələyən geosiyasi zəlzələyə çevrilməkdədir. Vaşinqton və Tehran arasındakı münasibətlər sadəcə iki paytaxtın siyasi ambisiyaları deyil, bölgədəki proksi qüvvələrin, nüvə ambisiyalarının və strateji maraqların kəsişdiyi mürəkkəb bir labirintdir. Ağ Evdən gələn kəskin bəyanatlar və tərəflər arasında imzalanan kövrək, müvəqqəti sənədlər əslində sülhün deyil, sadəcə fırtınadan əvvəlki səssizliyin göstəricisidir. Bu gərgin balansın gələcəyi, diplomatiyanın tükəndiyi yerdə hərbi ritorikanın real müharibə alovuna çevrilib-çevrilməyəcəyi sualını ortaya çıxarır. Hazırkı mənzərə göstərir ki, tərəflər sülhə deyil, sadəcə növbəti və daha böyük bir qarşıdurmaya hazırlaşmaq üçün zaman qazanmağa çalışırlar.
Məsələ ilə bağlı politoloq Elçin Xalidbəyli Crossmedia.az-a açıqlama verib. O, hələ də ABŞ və İran arasında ciddi problemlərin olduğunu deyib: "Əslində, hazırda ABŞ və İran arasında kifayət qədər ciddi problemlər mövcuddur. İki ölkə arasında 14 maddəlik sənəd imzalansa da, bu sənədin davamlı sülhə təminat verəcəyi o qədər də inandırıcı görünmür. Çünki, yaxın Şərqdə savaşın başlanmasına səbəb olan məsələlər və problemlər hələ də öz həllini tapmayıb. ABŞ-nin əsas hədəfləri reallaşmamış qalır. Xüsusilə də İranın nüvə proqramı ilə bağlı məsələ açıqdır: Ağ Ev bu istiqamətdə hər hansı bir irəliləyişə nail ola bilməyib. Rəsmi Tehran öz mövqeyində israrlı davranır. Belə anlaşılır ki, bu məsələdə geri çəkilmək niyyətində deyil. ABŞ-nin isə İrana indikindən daha çox təzyiq göstərmək imkanları məhduddur".
Politoloq onu da qeyd edib ki, ABŞ-da bu müharibə ilə bağlı ciddi narazılıqlar var: "Xüsusilə ABŞ-nin siyasi elitası Tramp administrasiyasının Yaxın Şərqdəki savaşla bağlı mövqeyini sərt şəkildə tənqid edir və bu savaşın başlanmasının səhv olduğunu bildirir. Senat səviyyəsində Tramp administrasiyasına təzyiqlər getdikcə güclənməkdədir. Bütün bunları nəzərə aldıqda, Tramp administrasiyasının indiki mərhələdə geri çəkilməkdən başqa yolu qalmamışdır. Ancaq bununla belə, sözügedən 14 maddəlik sənəd sülh sazişi deyil: bu, sadəcə müvəqqəti atəşkəs sənədi anlamına gəlir. Əgər iki ölkə arasında mövcud olan ciddi mövzular üzərində yekun anlaşmalar əldə olunmazsa, bu, əlavə gərginliyə yol aça bilər. Belə bir gərginliyin yaranması isə təxminən payız ayları üçün daha inandırıcı görünür".
Turqut Ansari
11:12 23.06.2026
Oxunuş sayı: 64
