ABŞ-nin hansı halda yeni müharibəyə başlayacağı bəlli oldu
ABŞ və İran arasında gərginlik yenidən beynəlxalq gündəmin əsas mövzularından birinə çevrilib. Pentaqon rəhbəri Pit Heqset Vaşinqtonun İrana qarşı hərbi əməliyyatların bərpasına hazır olduğunu bəyan edib və Tehranın nüvə proqramı ilə bağlı seçim qarşısında qaldığını vurğulayıb. Bu açıqlama tərəflər arasında davam edən diplomatik təmaslara və kövrək atəşkəs rejiminə baxmayaraq, bölgədə hərbi eskalasiya ehtimalının hələ də aktuallığını qoruduğunu göstərir.
Siyasi şərhçi Abutalıb Səmədov Crossmedia.az-a mövzu ilə bağlı açıqlamasında bildirib ki, ABŞ ilə İran arasında hazırlanmış çərçivə memorandumunun mətninin böyük hissəsi üzərində razılıq əldə olunsa da, yekun sənəd hələ də imzalanmayıb.
Onun sözlərinə görə, tərəflər dəfələrlə memorandumun təxminən 95 faizinin razılaşdırıldığını bəyan etsələr də, Ağ Evdə keçirilən son müzakirələrdən sonra ABŞ Prezidenti Donald Tramp sənədi təsdiqləməyib: "Bu isə Vaşinqtonun irəli sürdüyü bəzi tələblərin yekun mətnə daxil edilmədiyini göstərir. Trampın hansı məqamlardan narazı qaldığı barədə açıq məlumat verilmir. Bununla yanaşı, tərəflərin ziddiyyətli bəyanatları danışıqlar prosesini daha da mürəkkəbləşdirir. Bir tərəfdən İran rəsmiləri prosesdə uğur qazandıqlarını bildirirlər, digər tərəfdən ABŞ nümayəndələri öz şərtlərinin qəbul olunduğunu deyirlər. Daha sonra isə tərəflər bir-birinin açıqlamalarını təkzib edirlər”.
A. Səmədov hesab edir ki, ABŞ-nin yenidən hərbi əməliyyatlara hazır olduğu barədə açıqlamaları ilk növbədə Tehrana təzyiq göstərmək və onu daha güzəştli mövqeyə sövq etmək məqsədi daşıyır: “Vaşinqton hərbi əməliyyatların bərpasında maraqlı deyil. Çünki heç bir zəmanət yoxdur ki, yeni zərbələrdən sonra İran ABŞ-nin irəli sürdüyü şərtləri qəbul edəcək. ABŞ yalnız başqa çıxış yolu qalmadığı təqdirdə yenidən hərbi gücə əl ata bilər”.
Ekspertin fikrincə, həm Tramp, həm də onun komandası İranın xarici təzyiqlər qarşısında geri çəkilməyən dövlət olduğunu yaxşı anlayır: "Bu səbəbdən uzunmüddətli hərbi qarşıdurma ABŞ üçün həm siyasi, həm də iqtisadi baxımdan ciddi yük yarada bilər. Vaşinqton mümkün qədər diplomatik razılaşmaya nail olmaq istəyir. Lakin bunun üçün İranın da müəyyən güzəştlərə getməsi vacibdir. Hələlik belə bir meyl müşahidə olunmur. Ümid etmək olar ki, tərəflər hərbi əməliyyatlara qayıtmadan ortaq məxrəcə gələ biləcəklər”.
Nigar Xəlilli
18:55 30.05.2026
Oxunuş sayı: 57
