Narkotik asılılığı - Müalicədə metadon proqramı nə dərəcədə effektivdir?
Azərbaycanda narkotik asılılıqla mübarizə və bu sahədə müalicə mexanizmlərinin təkmilləşdirilməsi istiqamətində həyata keçirilən tədbirlər davam etdirilir.
Xüsusilə, metadonla əvəzedici müalicə proqramı çərçivəsində müxtəlif ixtisaslaşmış tibb müəssisələrində yüzlərlə pasiyentin müalicəyə cəlb olunması dövlətin bu sahəyə sistemli yanaşmasının göstəricisi kimi qiymətləndirilir.
Mövcud statistik göstəricilər proqramın tətbiqinin əhatə dairəsinin genişləndirildiyini və asılılıqdan əziyyət çəkən şəxslərin tibbi dəstəyə çıxış imkanlarının artdığını nümayiş etdirir.
Bununla yanaşı, vətəndaşların məlumatlandırılması və müraciət imkanlarının artırılması məqsədilə fəaliyyət göstərən “802” qaynar xətti də bu istiqamətdə mühüm rol oynayır.
2026-cı ilin ilk rübündə daxil olan müraciətlərin təhlili göstərir ki, cəmiyyətin müxtəlif təbəqələri narkotiklərin qanunsuz dövriyyəsi, müalicə imkanları və hüquqi prosedurlar barədə daha çox məlumat əldə etməyə maraq göstərir ki, bu da profilaktik və maarifləndirici tədbirlərin əhəmiyyətini bir daha önə çıxarır.
Məsələ ilə bağlı narkoloq həkim Ramin Allahverdiyev Crossmedia.az-la öz fikirlərini bölüşüb:
"Bakı və Sumqayıt şəhərlərini nəzərə alsaq, hazırda 3 əsas stasionar müalicə müəssisəsi fəaliyyət göstərir. Bu müəssisələr psixoaktiv maddə istifadəçilərinin, yəni narkotik və alkoqol asılılığı olan vətəndaşların müalicəsini həyata keçirir.
Sözügedən müəssisələr Respublika Psixiatriya Xəstəxanası, Respublika Narkoloji Mərkəzi və Sumqayıt Şəhər Narkoloji Mərkəzidir. Bu mərkəzlərdə əsas məqsəd pasiyentin ilk növbədə asılılıq vəziyyətindən çıxarılması, abstinensiya sindromunun aradan qaldırılması və orqanizmin toksiki maddələrdən təmizlənməsidir. Bununla yanaşı, psixoterapevtik hazırlıq prosesi də həyata keçirilir.
Yəni, əsas hədəf şəxsin asılılıqdan xilas edilməsi, orqanizmin təmizlənməsi və sağlam həyat tərzinə keçidinin təmin olunmasıdır.
Bu proseslər, əsasən, medikamentoz müalicə vasitəsilə aparılır və paralel olaraq psixoterapiya, psixoloji müayinə, reabilitasiya və resosializasiya tədbirləri həyata keçirilir. Məqsəd pasiyentin yenidən cəmiyyətə inteqrasiyasını təmin etməkdir.
Statistik baxımdan qiymətləndirdikdə, bu tip stasionar müalicə müəssisələrinə müraciət edən pasiyentlərin sayında kəskin artım və ya azalma müşahidə olunmur.
Qeyd etmək lazımdır ki, hazırda dövlət nəzarətində fəaliyyət göstərən əsas müalicə müəssisələri bunlardır. Özəl mərkəzlərdə detoksifikasiya prosesinin aparılması qanunvericiliklə qadağandır. Psixoloji xidmətlər isə yalnız dövlət müəssisələrində həyata keçirilməlidir.
Ümumilikdə, əhalinin say nisbəti ilə müqayisədə müraciətlərin kifayət qədər yüksək olduğu müşahidə olunur".
Elmir Heydərli
11:03 16.04.2026
Oxunuş sayı: 600
