Elektron siqaretlərlə bağlı yeni məhdudiyyyətlər nələri dəyişəcək?
Prezident İlham Əliyevin dəyişikliklərlə İnzibati Xətalar Məcəlləsinə elektron siqaretlərlə bağlı yeni məhdudiyyətlər əlavə olunub. Qanuna əsasən, elektron siqaretlərin və onların komponentlərinin idxalı, ixracı, istehsalı, topdan və pərakəndə satışı, eləcə də satış məqsədilə saxlanılması inzibati məsuliyyət yaradan əməl kimi müəyyənləşdirilib.
Yeni qaydalara görə, bu fəaliyyətlərə yol verən şəxslər üçün müxtəlif məbləğlərdə cərimələr tətbiq ediləcək və inzibati xətanın obyekti olmuş məhsullar müsadirə olunacaq. Müvafiq dəyişikliklər 2026-cı il aprelin 1-dən qüvvəyə minəcək və elektron siqaretlərin dövriyyəsinə nəzarətin daha da gücləndirilməsini nəzərdə tutur.
Məsələ ilə bağlı tibb elmləri doktoru, professor Adil Qeybulla Crossmedia.az-la öz fikirlərini bölüşüb:
"Əslində elektron siqaret ideyası hələ ötən əsrin 70-ci illərində ortaya çıxmışdı. Lakin müəyyən müddət bu ideya unuduldu və geniş tətbiq sahəsi tapmadı. Sonrakı dövrlərdə isə sahibkarlar və iş adamları bu ideyanı yenidən gündəmə gətirərək elektron siqaretlərin istehsalına başladılar.
Elektron siqaretlərin tərkibində olan nikotinin miqdarı ənənəvi siqaretlərdən az deyil. Məlum olduğu kimi, asılılıq yaradan əsas maddə də məhz nikotindir.
Adi siqaretlərdə kanserogen maddələr əsasən tütünün yanması nəticəsində yaranan qatran tipli maddələrdir. Bu maddələr tütün tüstüsü ilə birlikdə bronxlara və digər orqanlara çökərək zamanla xərçəng şişlərinin yaranmasına səbəb ola bilir. Elektron siqaretlərdə isə müxtəlif aromatik maddələr mövcuddur. Bu maddələr qızdırıldıqda və ya yandıqda polisiklik aromatik karbohidrogenlər əmələ gətirir ki, onlar da elmi şəkildə sübut olunmuş kanserogen maddələr qrupuna daxildir.
Bu səbəbdən elektron siqaretlərin guya siqaretdən imtina etməyə kömək etdiyi və ya daha təhlükəsiz olduğu barədə iddialar özünü doğrultmamışdır. Ona görə də onların qadağan olunması müəyyən mənada məntiqi addım kimi qiymətləndirilə bilər. Qeyd edək ki, Azərbaycandan əvvəl bəzi ölkələrdə, o cümlədən Özbəkistanda da elektron siqaretlərin istifadəsi qadağan edilmişdir.
Hesab edirəm ki, ümumiyyətlə siqaret çəkilməsi ilə bağlı daha sərt məhdudiyyətlər tətbiq olunmalıdır. Belə ki, insanların toplandığı ictimai yerlərdə, nəqliyyatda və digər məkanlarda siqaret çəkilməsi qəti şəkildə qadağan olunmalıdır.
Təəssüf ki, bəzi hallarda insanlar bu qaydalara ciddi yanaşmırlar. Məsələn, şadlıq evlərində və digər qapalı məkanlarda siqaret çəkməyə davam edirlər.
Eyni zamanda iş yerlərində də siqaret çəkilməsinə yol verilməməlidir. Siqaret çəkmək istəyən şəxslər bunu yalnız açıq havada etməlidirlər. Belə məhdudiyyətlər müəyyən mənada insanların siqareti tərgitməsinə də stimul yarada bilər. Bununla yanaşı, maarifləndirmə işləri də bu istiqamətdə mühüm rol oynayır".
Elmir Heydərli
15:29 17.03.2026
Oxunuş sayı: 42
