İqtisadi,Texnologiya,Sosium
RAM qiymətləri sürətlə artır: Artımın səbəbləri və mümkün nəticələr
Son aylarda kompüter və elektronika bazarında operativ yaddaş (RAM) qiymətlərinin sürətlə artması istifadəçilərin əsas narahatlıq mövzularından birinə çevrilib. Həm fərdi istifadəçilər, həm də korporativ alıcılar artan xərclər səbəbindən büdcələrini yenidən planlaşdırmaq məcburiyyətində qalırlar. Xüsusilə oyun kompüteri yığmaq, iş stansiyasını yeniləmək və ya yeni noutbuk almaq istəyənlər bu artımı daha kəskin hiss edir.
Mütəxəssislərin fikrincə, RAM qiymətlərinin yüksəlməsi tək bir səbəblə bağlı deyil. Qlobal istehsal problemləri, artan texnoloji tələbat və süni intellekt sahəsindəki sürətli inkişaf bu prosesə birbaşa təsir göstərir.
Qiymət artımının əsas səbəbləri
Qlobal çip böhranı və təklifin azalması
RAM bazarına təsir edən əsas amillərdən biri qlobal çip təchizatı ilə bağlı dalğalanmalardır. Yarımkeçirici istehsalı məhdud sayda iri şirkətin nəzarətindədir və bu sahədə istehsal prosesləri olduqca mürəkkəbdir. Pandemiya dövründə yaranan fasilələr, logistika problemləri və fabriklərin tam gücü ilə işləməməsi təklifin azalmasına səbəb olub. Nəticədə operativ yaddaş modullarında istifadə olunan yaddaş çiplərinin çatışmazlığı qiymətlərin yüksəlməsini daha da sürətləndirib.
Süni intellekt və server tələbinin artması
Son dövrlərdə süni intellekt texnologiyalarının sürətlə yayılması yaddaş bazarına ciddi təzyiq göstərir. Süni intellekt serverləri, məlumat mərkəzləri və bulud sistemləri yüksək tutumlu və sürətli operativ yaddaşa ehtiyac duyur. Böyük şirkətlərin kütləvi alışları bazarda rəqabəti artırır və bu da RAM qiymətlərinin kəskin yüksəlməsinə səbəb olur. Bəzi hallarda tədarük çatışmazlığı fonunda “panik sifarişlər”in verildiyi də bildirilir.
DDR4-dən DDR5-ə keçid
RAM bazarında qiymətlərə təsir edən digər mühüm məqam DDR4 və DDR5 yaddaşlar arasındakı fərqdir. DDR4 artıq uzun illərdir istifadə olunduğu üçün istehsalı stabilləşib və qiymətləri nisbətən balanslıdır. DDR5 isə daha yeni texnologiya olduğu üçün istehsal həcmi hələ məhduddur. Bu da DDR5 RAM-lərin daha baha olmasına səbəb olur. Üstəlik, DDR5 dəstəkləyən sistemlərin ümumi qurulum xərcləri də daha yüksəkdir.
Qiymət artımı nə qədər ciddi həddə çatıb?
Son dövrdə beynəlxalq bazarlarda yayılan qiymət siqnalları göstərir ki, yaddaş seqmentində artım adi mövsümi dalğalanmadan daha sərt xarakter alıb. Xüsusilə 2026-cı ilin ilk rübünə dair proqnozlarda DRAM üzrə qiymət artımının çox yüksək səviyyələrə çatacağı qeyd olunur. Bu, həm istehsalçıların təklif imkanları, həm də AI və data mərkəzlərindən gələn tələbatla izah edilir.
Bu vəziyyət istifadəçilərə necə təsir edəcək?
RAM qiymətlərinin artması yalnız yaddaş modullarını deyil, bütövlükdə elektronika bazarını təsir altına alır. Kompüterlər, noutbuklar, oyun konsolları və hətta bəzi mobil cihazlarda qiymət artımları gözlənilir. Mütəxəssislər bildirir ki, ekran kartları bazarında nisbi sabitlik yaransa da, operativ yaddaş böhranı yeni bahalaşma dalğası yarada bilər.
RAM qiymətləri düşə bilərmi?
Analitiklərin fikrincə, qısa müddətdə kəskin ucuzlaşma gözləmək real deyil. İstehsal gücünün artması və çip təchizatındakı gərginliyin zəifləməsi uzunmüddətli perspektivdə qiymətlərin sabitləşməsinə kömək edə bilər. DDR4 RAM-ların zamanla daha əlçatan olması mümkündür, DDR5 isə istehsal genişləndikcə tədricən daha münasib qiymətə enə bilər. Lakin ümumi olaraq yaddaş texnologiyalarının yaxın dövrdə də yüksək dəyərini qoruyacağı vurğulanır.
Analitik baxış: RAM bazarında yaşananlar nə vəd edir?
RAM qiymətlərində müşahidə olunan sürətli artım artıq qısa müddətli dalğalanma yox, struktur problem kimi dəyərləndirilir. Mövcud vəziyyət göstərir ki, yaddaş bazarında formalaşan təzyiq yalnız istehsal və logistika ilə məhdudlaşmır, texnologiyanın inkişaf istiqaməti də bu prosesi sürətləndirir.
Texno Gallery mağazasının Texniki İşlər üzrə direktoru Arzu Cəfərxanov bildirir ki, hazırkı artım klassik bazar dövrlərindən fərqlənir: “Əvvəllər RAM qiymətlərində artım əsasən mövsümi və ya istehsal fasilələri ilə bağlı olurdu. Hazırda isə vəziyyət daha dərindir. Süni intellekt, server infrastrukturları və korporativ sistemlər yaddaş bazarının prioritetini dəyişib. İstehsalçılar daha çox böyük həcmli sifarişlərə fokuslanır və bu da son istifadəçi bazarında qiymət balansını pozur.”
Lokal bazara təsir qaçılmazdır
Qlobal artım dalğası artıq yerli bazarda da hiss olunmağa başlayıb. Kompüter yığımı, noutbuk yenilənməsi və korporativ sistem qurulumu ilə maraqlanan istifadəçilər əvvəlki dövrlərlə müqayisədə daha yüksək büdcə ilə qarşılaşır. Xüsusilə yüksək tutumlu operativ yaddaş artıq “əlavə seçim” deyil, bir çox sistem üçün zərurətə çevrildiyi üçün artım daha kəskin hiss olunur.
Mütəxəssislər qeyd edirlər ki, yaxın aylarda RAM qiymətlərində sabitləşmə gözlənsə belə, əvvəlki səviyyələrə geri dönüş real görünmür. Bu, həm də istehsalçıların yeni texnologiyalara keçidi sürətləndirməsi ilə əlaqəlidir.
İstifadəçilər nə etməlidir?
Texno Gallery istifadəçilərə qərar verərkən emosional yox, ehtiyac yönümlü yanaşmanı tövsiyə edir: “Əgər sistemdə RAM yenilənməsi kritik deyilsə, bazarı izləmək daha məntiqli ola bilər. Ancaq iş, təhsil və ya peşəkar istifadə üçün yüksəltmə zəruridirsə, düzgün məsləhət və uyğun məhsul seçimi ilə xərcləri optimallaşdırmaq mümkündür.”
Bu baxımdan, istifadəçilərə etibarlı mənbələrdən məsləhət almaq və real ehtiyaca uyğun məhsul seçmək tövsiyə olunur. Operativ yaddaş bazarı ilə bağlı aktual məlumatlar və peşəkar texniki dəstək üçün TexnoGallery mağazasının rəsmi saytından operativ yaddaş kateqoriyası vasitəsilə seçimləri müqayisə etmək mümkündür.
Yekun nəticə
Analitiklərin ümumi rəyinə görə, RAM bazarında yaşanan artım təkcə müvəqqəti qiymət dəyişikliyi deyil, texnologiya sektorunda prioritetlərin dəyişməsinin nəticəsidir. Süni intellekt və böyük məlumat sistemlərinin inkişafı operativ yaddaş məhsullarını strateji resursa çevirib. Bu isə yaxın perspektivdə RAM-ın dəyərini qoruyacağını göstərir.
Nəticə olaraq, sistem yeniləməsi planlayanlar üçün əsas məsələ tələsmədən ehtiyacı düzgün müəyyənləşdirmək, uyğun konfiqurasiyanı seçmək və bazarı real qiymətlər əsasında izləməkdir.
11:17 10.02.2026
Oxunuş sayı: 1021
