ABŞ və İsrail İspaniyanı Mərakeş vasitəsilə cəzalandırır - RƏY
İspaniyanın Seuta şəhərinə Mərakeşdən ərəblər kütləvi miqrasiya edirlər. İnsanlar Mərakeşi dəniz yolu ilə şişmə halqalar və qayıqlarla kütləvi şəkildə tərk edib, Seuta gedirlər. İspaniya hökuməti yaranmış vəziyyətə görə fövqaladə vəziyyət elan edib. Orduya əmr verilib və kütləvi həbslər başlayıb.
Seuta bölgəsində miqrant axınları ilə bağlı yaşanan gərginlik Avropada sərhəd təhlükəsizliyi, qanunsuz miqrasiya və inteqrasiya siyasətini ön plana çəkir. Miqrasiya dalğalarının artması fonunda Avropa ölkələri həm humanitar, həm də təhlükəsizlik baxımından çətin seçim qarşısında qalır.
Məsələ ilə bağlı Crossmedia.az-a açıqlamasında politoloq Turab Rzayev bildirib ki, burada əsas məsələ İspaniyanı və İspaniya hökumətini müəyyən mənada cəzalandırmaq, ona siyasi təzyiq göstərməkdir:
"Eyni zamanda, bu prosesdə ABŞ və İsrailin xüsusi rolunu görmək mümkündür. Çünki Mərakeş həm ABŞ-ın, həm də İsrailin regiondakı əsas müttəfiqlərindən biridir. O, İsraillə ən yaxın münasibətlərə malik ərəb ölkələrindən biridir. Digər tərəfdən, Mərakeşin ABŞ-la, xüsusilə Donald Tramp administrasiyası ilə yaxın əlaqələri olub. Təsadüfi deyil ki, Donald Tramp hakimiyyəti dövründə atılan ən mühüm addımlardan biri Qərbi Səhranın Mərakeş ərazisi kimi tanınması idi. Halbuki Avropa ölkələri, BMT və beynəlxalq ictimaiyyətin böyük hissəsi Qərbi Səhranı Mərakeş tərəfindən işğal olunmuş ərazi kimi qiymətləndirir. ABŞ-ın bu addımı isə Tramp administrasiyasının Mərakeşə verdiyi siyasi dəstəyi nümayiş etdirirdi. Mərakeşin bu addımlarının səbəbinə gəlincə, hesab edirəm ki, burada həm ABŞ-ın, həm də İsrailin maraqları var. ABŞ İspaniyanı müəyyən mənada cəzalandırmağa çalışır. Çünki İspaniya ABŞ-ın hərbi əməliyyatları zamanı Amerika təyyarələrinin öz hava limanlarından istifadəsinə icazə vermədi. Bu qadağa təkcə ABŞ-yə deyil, həm də Fransa və Böyük Britaniyada yerləşdirilmiş ABŞ hərbi təyyarələrinə də şamil olundu. Bu səbəbdən Vaşinqtonla Madrid arasında münasibətlər, xüsusilə də İspaniya hökuməti ilə əlaqələr ciddi şəkildə gərginləşib. Bundan əlavə, İspaniyanın İsrailin Qəzza siyasətinə qarşı sərt mövqeyi və anti-sionist yanaşması da ABŞ-la münasibətlərə mənfi təsir göstərən amillərdən biridir. Digər tərəfdən, İsrail də İspaniyanın İsrailin daxili və xarici siyasətini, eləcə də hərbi əməliyyatlarını tənqid etməsini qəbul etmir. Son dövrlərdə həm Baş nazir Benyamin Netanyahu, həm İsrail hökumətinin üzvləri, həm də digər yüksək vəzifəli şəxslər İspaniyanı dəfələrlə tənqid edib, hətta müəyyən təhdid xarakterli bəyanatlar səsləndiriblər. Həmin təhdidlərdən biri də İspaniyanın Şimali Afrikadakı əraziləri ilə bağlı idi".
Politoloq qeyd edib ki, qısa müddət ərzində on minlərlə insan İspaniyanın Şimali Afrikadakı kiçik ərazilərinə daxil oldu:
"Bu isə bölgədəki təhlükəsizlik balansını pozur. Seuta İspaniyaya məxsus olduğuna görə Avropa İttifaqının ərazisi hesab edilir. Bu səbəbdən həmin əraziyə daxil olan şəxslər hüquqi baxımdan Avropa İttifaqına daxil olmuş sayılırlar. Avropa İttifaqının qanunvericiliyi isə bu şəxslərin dərhal geri qaytarılmasını çətinləşdirir. Nəticədə bölgədə ciddi humanitar və miqrasiya böhranı yaranır və İspaniya bu prosesə tam nəzarət edə bilmir. Bu vəziyyət təkcə İspaniyanın deyil, bütövlükdə Avropa İttifaqının təhlükəsizliyinə təsir göstərir. Çünki uzunmüddətli və kütləvi miqrasiya axını davam edərsə, bu, Avropa İttifaqı daxilində siyasi parçalanma riskini artıra bilər. Eyni zamanda, proses İspaniyanın daxili siyasi vəziyyətinə də təsir edir. Hazırkı sosialist yönümlü Pedro Sançes hökuməti belə miqrasiya böhranı fonunda zəifləyə bilər. Çünki on minlərlə miqrantın ölkəyə daxil olması sağ və ultra-sağ siyasi qüvvələrin mövqeyini gücləndirə, nəticədə isə mövcud hökumətin siyasi dəstəyinin azalmasına səbəb ola bilər. Bu baxımdan hesab edirəm ki, baş verən proseslərlə ABŞ və İsrail müəyyən mənada həm İspaniyaya, həm Avropa İttifaqına, həm də Pedro Sançes hökumətinə siyasi təzyiq göstərməyə çalışırlar".
Məhəbbət Tərlanoğlu
17:30 01.08.2026
Oxunuş sayı: 60
