ABŞ-İran müharibəsi yenidən başlayacaq: Bir neçə aya…
ABŞ dövlət katibi Marko Rubio Bəhreynin paytaxtı Manamada Körfəz Ərəb Dövlətləri Əməkdaşlıq Şurası və ABŞ-nin birgə nazirlər görüşündə deyib ki, Vaşinqton İranla razılaşma əldə etməyə çalışır, lakin bunu nəyin bahasına olursa olsun etməyə hazır deyil.
"Biz nəyin bahasına olursa-olsun saziş bağlamağa can atmırıq. Bizə yoxlanılması mümkün olan və riayət ediləcək yaxşı, real saziş lazımdır", - o bildirib.
Dövlət katibi qeyd edib ki, ABŞ İranla danışıqların müsbət nəticələnəcəyinə ümid edir, Tehranın alternativ kursu isə onun üçün arzuolunan nəticələrə gətirib çıxarmayacaq.
Rubio həmçinin gəmilərin Hörmüz boğazından keçməsi üçün İran tərəfinin rüsum alması mümkünlüyünün qəbuledilməz olduğunu vurğulayıb.
"Beynəlxalq su yolları heç bir dövlətə məxsus deyil. Bu, müasir dünya nizamının əsas prinsiplərindən biridir. Onsuz dünya xaosa qərq olardı. Əgər biz beynəlxalq su yolunun yalnız bu və ya digər dövlətin ərazisinin yaxınlığından keçməsinə görə ondan istifadənin ödənişli olması mümkünlüyü ilə razılaşsaydıq, bu cür yanaşma qısa müddətdə bütün dünyaya yayılardı", - o əlavə edib.
Əvvəlki proqnozlarımızda bildirmişdik ki, ABŞ İranla gərginlikdə maraqlı deyil. Bunun əsas səbəblərindən birinin məhz CNN-nin iddia etdiyi kimi aralıq seçkiləri olduğunu demişdik. Lakin yeganə səbəb bu deyil. Şübhəsiz ki, futbol üzrə ABŞ-də keçirilən Dünya Çempionatı da Vaşinqtonun qərarına təsir edib. Üçüncüsü, nəzərə almaq lazımdır ki, ABŞ-nin İranla bağlı hesablamaları heç də özünü doğrultmadı. Müharibə daxildə Trampa etimadı da xeyli azaltdı, reyrtinqi kəskin düşdü. Bu baxımdan Vaşinqtonun kompromisə getməsi gözlənilən idi. Əlbəttə, İran daxilindəki həmrəylik də bu məsələdə mühüm rol oynadı.
O da məlumdur ki, İranla müharibə ABŞ siyasi elitasında ciddi fikir ayrılıqlarına səbəb oldu. Həmçinin beynəlxalq ictimaiyyətin supergüclə bağlı fikirlərini dəyişdi.
Yəqin ki, aralıq seçkilərinə qədər gərginlik olmayacaq. Bu, Vaşiqtona sərf etmir. Tehran da müharibə istəmir. Hər iki tərəf özünü qalib elan edir. İndi əsas məsələ İsrailin mümkün təxribatları ilə bağlıdır. Təl-Əv gərginliyin bərpasına can ata bilər. Hərçənd bu zaman onsuz da əvvəlki kimi yaxşı olmayan ABŞ-İsrail münasibətlərinin daha da pisləşməsi mümkündür. Bu baxımdan İsrail də ritorikasında diqqətli olmalıdır.
Aralıq seçkilərindən sonra, ilin sonuna yaxın ABŞ-İran münasibətlərində yeni gərginlik və eskalasiya ehtimalı var.
Rubionun dediklərinə gəldiksə isə bildirməliyik ki, bu, ABŞ-nin özünü qalib elan etməsinin təzahürüdür. Amerikalı diplomat bu fikirləri ilə dmeək istəyir ki, diktə edən tərəf heç də İran deyil.
Hörmüz boğazı ilə bağlı məsələ isə hələ də tərəflər arasında mübahisə predmetidir.
Dövlət katibinin dediklərindən bir daha aydın olur ki, hələ sevinmək üçün tezdir. Proqnozlaşdırmaq olar, Vaşinqton – Tehran danışıqları hələ xeyli müddət davam edəcək. O da istisna deyil ki, tərəflərdən ən azı biri bu danışıqlardan vaxt qazanmaq üçün istifadə edirlər. Pakistan danışıqlarının da arzuolunan səviyyədə keçmədiyini nəzərə alsaq deyə bilərik ki, ilin sonuna doğru tərəflər arasında hərbi gərginlik bərpa oluna bilər.
11:30 26.06.2026
Oxunuş sayı: 1562
