Fransada iğtişaşları dövlət özü süni şəkildə törədir! – Politoloq
Fransanın paytaxtı Parisdə və ölkənin müxtəlif bölgələrində yanacağın qiymətinin sürətlə artmasına, eləcə də əhalinin alıcılıq qabiliyyətinin kəskin düşməsinə etiraz olaraq genişmiqyaslı aksiyalar keçirilib. Təşkilatçıların hesablamalarına görə kütləvi nümayişlərdə 800 000 nəfər, Fransa Daxili İşlər Nazirliyinin rəsmi açıqlamasına əsasən isə 550 000 nəfər iştirak edib. Sosial şəbəkələrdə etirazları davam etdirmək çağırışlarının yayılması fonunda Parisin məşhur Respublika meydanında toplaşan, əsasən qara geyimdə və maskalı yüzlərlə gəncdən ibarət razılaşdırılmamış aksiyanı dağıtmaq üçün polis güc tətbiq edərək səs qumbaralarından və gözyaşardıcı qazdan istifadə edib. Parisdə cərəyan edən bu şiddətli toqquşmalar və sosial gərginlik Avropa ölkələrində dərinləşən iqtisadi böhranın növbəti alovlanma nöqtəsi kimi qiymətləndirilir.
Mövzu ilə bağlı Crossmedia.az-a açıqlama verən politoloq Azad Məsiyev bildirib ki, Fransada və Avropada baş verən bu sosial partlayışlar kor-təbii deyil, məhz hərbi münaqişələr nəticəsində yaranan global iqtisadi xaosun məntiqi nəticəsidir:
"Dünyada baş verən hərbi xaosun nəticəsində iqtisadi xaos yaranıb və bu, bir çox dövlətlərdə sosial vəziyyətin pisləşməsi ilə nəticələnməkdədir. Rusiya-Ukrayna müharibəsi dünyanın iqtisadi sistemində dərin böhran yaratdı. Bu böhran birbaşa Avropanın aparıcı dövlətlərindən olan Fransa, İtaliya və Almaniyada ciddi fəsadlar törətməkdədir. Rusiyaya tətbiq olunan sanksiyalar dolayı yolla Avropa iqtisadiyyatının çökməsinə gətirib çıxardı və enerji böhranı yaratdı. İqtisadiyyatın iki ana şərti var: enerji və xammal. Avropa Birliyi bu iki komponenti Rusiyadan ucuz qiymətə alırdı. Sanksiyalar əlaqəni kəsdi və iqtisadiyyatda ağır böhran başladı".
Politoloq vurğulayıb ki, Fransadakı gərginlik ABŞ-nin geostrateji planının tərkib hissəsidir və dövlət tərəfindən güc tətbiq etmək üçün süni iğtişaşlar kəşf olunur:
"Fransada və İtaliyada əhalinin sosial vəziyyətinin pisləşməsindən qaynaqlanan etirazlar tamamilə haqlıdır. Münaqişəyə ayrılan yüz milyardlarla vəsait sosial rifaha yönəlsəydi, bu mənzərə yaranmazdı. Bu proses Amerika Birləşmiş Ştatlarının strateji planının tərkib hissəsidir. ABŞ öz imperatorluğuna hərbi gücünə görə təhlükə olan Rusiyanı və maliyyə gücünə görə təhlükə olan avronu sıradan çıxarmaq üçün bu münaqişəni alovlandırdı. Avropanın çöküşü ilə avro dəyərdən düşür və sosial partlayışlar baş verir.
Fəlsəfədə nəticə-səbəb kateqoriyası var. Bu gün Fransada gənclərin etirazı və iğtişaşlar nəticədir, səbəb isə Fransanın yürütdüyü uğursuz xarici siyasətdir. Münaqişəni dayandırmaq əvəzinə yüz milyardlarla avronu müharibəyə yönəldirlər, yanacaq (benzin, dizel, qaz) sürətlə bahalaşır və komfort şəraitdə yaşayan Avropa böhrana sürüklənir. Dövlət isə dinc etirazçıları güc yolu ilə sakitləşdirmək üçün süni şəkildə iğtişaş törədir, marketlərin, maşınların yandırılması ssenarisini qurur ki, təxribat bəhanəsi ilə güc tətbiq etsin. Vaxtilə 'Sarı jiletlilər' hərəkatı da bu cür təxribatla yatırıldı. Səbəbi aradan qaldırmadan nəticəni həll etmək mümkün deyil".
Zeynəb Həsən
20:50 19.10.2026
Oxunuş sayı: 88
