Dünya yenidən bölüşdürülür - 2031-ci ildə nə baş verəcək?
Kreml Çinin Şençjen şəhərində noyabrın 18–19-da keçiriləcək Asiya-Sakit Okean İqtisadi Əməkdaşlığı (APEC) sammiti çərçivəsində ABŞ, Rusiya və Çin liderlərinin üçtərəfli görüşünü təşkil etməyi təklif edib. Rusiya prezidenti Vladimir Putinin oktyabrın 9-da ABŞ-li həmkarı Donald Trampla telefon danışığı zamanı irəli sürdüyü bu təşəbbüsü Kremlin sözçüsü Dmitri Peskov da təsdiqləyərək, hər üç tərəfin görüşün keçirilmə ehtimalını istisna etmədiyini bildirib. Lakin hərbi-siyasi cəbhədə gərginliyin artdığı, ABŞ-də dizel müqaviləsi və sanksiyaların təxirə salınması fonunda kütləvi etirazların baş qaldırdığı bir vaxtda belə bir görüşün Rusiya-Ukrayna müharibəsini dayandıracağı inandırıcı görünmür.
Bu təşəbbüs qlobal güclərin yeni dünya nizamı uğrunda mübarizəsinin açıq müstəviyə keçdiyini bir daha nümayiş etdirir. Vaşinqton, Moskva və Pekin oxunda formalaşan bu diplomatik manevrlər regiondakı hərbi balansı dəyişməklə yanaşı, tərəflərin geostrateji maraqlarını qorumaq cəhdindən xəbər verir. Eyni zamanda, beynəlxalq sanksiya təzyiqlərinin zəiflədilməsi ehtimalları və enerji bazarlarındakı yeni sövdələşmələr böhranın kəskinliyini azalatmaqdan ziyadə, diplomatik masada gərginliyi daha da artırır.
Mövzu ilə bağlı Crossmedia.az-a açıqlama verən politoloq Elşad Həsənov bəşəriyyətin yeni nüfuz dairələri uğrunda mübarizə mərhələsinə qədəm qoyduğunu və qlobal güclərin qarşıdurmasının uzunmüddətli xarakter daşıdığını vurğulayıb:
"Artıq dünyanın yenidən bölüşdürülməsi prosesinin "qızıl vaxtı" gedir. Rusiya-Ukrayna müharibəsi getdikcə daha da gərginləşir. Tramp Rusiya lideri Putinə dəstək göstərir, onunla yeni dizel müqaviləsi bağladı və bu da ABŞ-nin özündə ciddi etirazlara səbəb oldu. Noyabrın 18-də Amerikanın 50 ştatının müxtəlif şəhərlərində onun bu siyasi dəstəyinə görə etirazlar və nümayişlər keçirildi. Dünyanın belə gərgin dövründə qlobal güclərin diplomatik yolla məsələləri həll etməsi vacib olsa da, bunun tezliklə real nəticə verəcəyi mümkün görünmür. APEC sammitində liderlərin görüşü baş tutsa belə, Rusiya Ukraynada öz məqsədlərinə çatana qədər müharibəni dayandırmayacaq”.
Politoloq ABŞ administrasiyasının addımlarını, Çinin mövqeyini və formalaşan yeni qütbləri diqqətə çatdırıb:
"Müharibəni tezliklə dayandırmaq üçün yalnız gücə qarşı güc tətbiq olunmalı idi, ancaq Tramp bunu etmədi. Tramp Ukraynaya ciddi dəstək göstərmədi, əksinə, Rusiyanın tərəfini saxlayır, ondan dizel yanacağı alır və Krım sanksiyasını da 60 gün müddətinə dayandırıb. Digər tərəfdən, Rusiya və Çin strateji tərəfdaşdırlar; Çin Rusiyadan ucuz yanacaq alır, uzaq Şərqin meşə təsərrüfatından istifadə edir və dolayısı ilə Moskvaya dəstək verir.
Açıq görünür ki, dünya gücləri iki əsas qütbə bölünüb: bir tərəfdən ABŞ, Avropa və NATO; digər tərəfdən Rusiya, Çin, İran və Şimali Koreya. Bu güclər arasında dünyanın yenidən bölüşdürülməsi prosesi gedir və bu bölgünün başa çatması hardasa 2030–2031-ci illərə qədər çəkəcək. Ona görə də gözlənilən görüşün müharibənin dərhal dayandırılmasına ciddi təsiri olmayacaq. Rusiya Donbası tam işğal etmək, Krım daxil olmaqla həmin ərazilərin Rusiyaya verilməsini Ukraynaya kapitulyasiya aktı kimi imzalatdırmaq istəyir. Zelenski və Ukrayna rəhbərliyi assumes heç vaxt buna getməyəcək. Putin dayanmaq istəmədiyi üçün yaxın vaxtlarda sülhün əldə olunması mümkün deyil".
Zeynəb Həsən
17:30 19.10.2026
Oxunuş sayı: 56
