Brüsseldə Aİ sammiti başa çatdı: Ukraynaya maliyyə dəstəyi ilə bağlı qərar təxirə salındı
Brüsseldə iki gün davam edən Avropa İttifaqı sammitində iqlim qaydaları, miqrasiya siyasəti və Ukraynanın uzunmüddətli maliyyə ehtiyacları ilə bağlı fikir ayrılıqları aradan qaldırılmayıb.
Crossmedia.az xəbər verir ki, POLITICO bu barədə məlumat yayıb.
Sammitdə təcili addımların atılmasına çağırışlar səslənsə də, əsas qərarların növbəti tarixə saxlanılması ilə bağlı razılıq əldə olunub. İspaniya və Fransada yaxınlaşan seçkilər, eləcə də Avropa liderlərinin mövqelərinin sərtləşməsi müzakirələrdə ortaq qərarların qəbulunu çətinləşdirib.
Belçikaya səfər edən Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski Avropa liderlərindən ölkəsinin maliyyə ehtiyacları ilə bağlı konkret plan hazırlanmasını istəyib. O bildirib ki, müharibə gələn il Ukraynaya 155 milyard avroya başa gələcək və müdafiə, silah təminatı və ölkənin dayanıqlılığının qorunması üçün əlavə 70 milyard avroya ehtiyac var.
Zelenskinin sözlərinə görə, lazımi dəstək göstərilməsə, Avropa görünməmiş miqrasiya böhranı ilə üzləşə bilər və 20 milyon ukraynalı Avropaya üz tuta bilər.
POLITICO-ya danışan iki diplomatın sözlərinə görə, Avropa Komissiyası və üzv ölkələr Kiyevin maliyyə ehtiyaclarını qarşılamaq üçün müxtəlif variantları nəzərdən keçirməyə davam edəcəklər. Bunlara Ukraynanın Aİ-yə üzv olmayan tərəfdaşlarından vəsait cəlb edilməsi, hələ istifadə olunmamış Avropa İttifaqı fondlarından yararlanmaq və yeni birgə kredit ayrılması daxildir.
Sammitdə Rusiyanın dondurulmuş təxminən 300 milyard avroluq aktivindən Ukraynaya dəstək məqsədilə istifadə məsələsi də müzakirə olunub. Bir sıra ölkələr bu variantın yenidən nəzərdən keçirilməsini təklif etsə də, konkret qərar qəbul edilməyib.
İsveçin Baş naziri Ulf Kristersson bildirib ki, əvvəlki müzakirədən bəri bu məsələdə heç nə dəyişməyib. Onun sözlərinə görə, qısa müddətdə Ukraynaya ayrılacaq maliyyə dondurulmuş aktivlərdən başqa mənbələr hesabına təmin edilməlidir.
Avropa Şurasının Prezidenti Antonio Koşta qeyd edib ki, liderlər Ukraynanın 2027-ci il üçün əlavə maliyyə ehtiyaclarının qarşılanmasının vacibliyi ilə razılaşıblar və Avropa Komissiyasından konkret təklif hazırlamağı istəyiblər. Bununla belə, sammitin sonunda maliyyələşdirmə variantlarından heç biri təsdiqlənməyib.
Sammitin gündəliyində Aİ-nin təxminən 2 trilyon avroluq uzunmüddətli büdcəsi də olub. Bu məsələ ilə bağlı aylardır davam edən fikir ayrılıqları aradan qaldırılmayıb.
Fransa Prezidenti Emmanuel Makron ilin sonunadək razılaşma əldə olunmasının vacibliyini vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, razılaşma bu il əldə edilməsə, gələn il vəzifədən ayrılmasına qədər belə bir sənədi imzalamaq üçün siyasi mandatı qalmaya bilər.
Almaniyanın rəhbərlik etdiyi daha məhdud büdcə tərəfdarları ilə daha böyük maliyyə paketi tələb edən ölkələr arasında mövqelər yaxınlaşmayıb.
Polşanın Baş naziri Donald Tuskun emissiya ticarəti sisteminin ikinci mərhələsinin — ETS2-nin yumşaldılması təşəbbüsü sammitdə saatlarla müzakirə edilib. Əvvəlki görüşlərlə müqayisədə bu mövqeyə daha çox dəstək olsa da, mövcud sistemi qorumaq istəyən ölkələr təşəbbüsün qəbuluna imkan verməyiblər.
Miqrasiya məsələsində isə Danimarka, İtaliya və Polşa Avropa İttifaqının mövqeyinin sərtləşdirilməsini təklif ediblər. Təklifdə qeyri-qanuni miqrasiya ilə cinayətkarlıq arasında əlaqənin vurğulanması və bu hadisənin Avropa cəmiyyətlərinin birliyinə təhlükə kimi təqdim edilməsi nəzərdə tutulurdu.
İki Aİ diplomatının POLITICO-ya verdiyi məlumata görə, təklif Macarıstanın da daxil olduğu təxminən 10 ölkənin dəstəyini qazanıb. Bu müzakirələr İspaniyada təxminən bir milyon qeyri-qanuni miqrantın hüquqi statusunun tənzimlənməsi qərarı ətrafında yaranan fikir ayrılıqları fonunda keçirilib.
Avropa Komissiyasının Prezidenti Ursula fon der Lyayen isə ilin sonunadək fövqəladə reaksiya mexanizmi təqdim ediləcəyini bildirib. Bu mexanizm kütləvi miqrasiya axını kimi qəfil vəziyyətlərə qarşı Aİ ölkələrinin tədbirlər görməsinə imkan verməlidir.
23:58 16.10.2026
Oxunuş sayı: 49
