İranın raket arsenalı yenidən gücləndirir - İsrail həyəcan təbili çalır
İranın hərbi potensialını, xüsusilə də raket arsenalını bərpa etməsi ilə bağlı açıqlamalar Yaxın Şərqdə təhlükəsizlik gündəmini yenidən ön plana çıxarıb. İsrail rəsmilərinin İranın yaxın illərdə raket imkanlarını yenidən gücləndirə biləcəyi ilə bağlı narahatlıqları fonunda Tehranın hərbi potensialını nə dərəcədə sürətlə bərpa edə biləcəyi diqqət mərkəzindədir. İranın raket arsenalını yenidən gücləndirməsi ehtimalı regiondakı hərbi balans, İsrail-İran qarşıdurması və ABŞ-nin Yaxın Şərq siyasəti baxımından mühüm məsələlərdən biri kimi qiymətləndirilir. Bununla yanaşı, İranın hərbi imkanlarını bərpa etməsinin gələcəkdə yeni hərbi qarşıdurmaya səbəb olub-olmayacağı, eləcə də bu prosesin region ölkələrinin təhlükəsizliyinə necə təsir göstərəcəyi də müzakirə olunur.
Crossmedia.az-a açıqlamasında Yaxın Şərq üzrə ekspert Rufiz Hafizoğlu bildirib:
“İran-İsrail, Birləşmiş Ştatlar və İsrail münaqişəsi başladığı zaman çox qəribə bir hadisənin şahidi olduq. Müharibənin birinci mərhələsində Birləşmiş Ştatlar və İsrail koalisiyası İrana qarşı hərbi əməliyyatlar keçirirdi. İran isə buna cavab olaraq Birləşmiş Ştatların ərəb ölkələrindəki bazalarını vurur və ya bunu iddia edir, eyni zamanda İsrail ərazisinə raket zərbələri endirirdi. Lakin daha sonra bir çoxlarının danışmadığı, amma gerçək olan bir məqam ortaya çıxdı. İran-İsrail-Amerika toqquşması artıq birbaşa İran və Birləşmiş Ştatlar münaqişəsinə çevrildi. Nəticə etibarilə, İsrail çox ustalıqla Birləşmiş Ştatları və İranı baş-başa qoyaraq münaqişədən çəkilməyi bacardı. Nəticədə isə bugünkü hadisələr baş verir. Birləşmiş Ştatların İrana qarşı tətbiq etdiyi sanksiyalara, atdığı addımlara və hərbi əməliyyatlara qarşı, təəssüflər olsun ki, İrana qarşı hələ də aktiv hərbi münaqişəyə qoşulmayan ərəb ölkələri vurulur. Başda Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri olmaqla, zaman-zaman Səudiyyə Ərəbistanının bəzi neft yataqları, “Aramco” və digər obyektlər hədəfə alınır”.
Ekspert qeyd edib ki, beləliklə biz bu qəribə halın şahidi olmuşuq: “İranın raket arsenalını bərpa etməsi realdır. Hərbi münaqişə zamanı İrana nə qədər zərbələr endirilsə də, İranın hələ də hərbi arsenalı var və bu raket arsenalı hər an inkişaf etdirilə bilər. İranda hakimiyyət məsələsinə gəlincə, söhbət heç bir halda xalqdan getmir. Çünki orada bizim soydaşlarımız var. Məsələ sırf İran hakimiyyətindən gedir. Bugünkü İran hakimiyyətinin daxilində ciddi parçalanmalar var. İstər Birləşmiş Ştatlarla münasibətlər məsələsində, istərsə də qonşu ölkələrlə münasibətlər məsələsində bu hakimiyyət “underground” vəziyyətə düşüb. Müctəba Xameneinin sağ olub-olmaması və mövcudluğu ilə bağlı çox ciddi qeyri-müəyyənlik var və o, ciddi zərbə altındadır. Bu, əslində, bu gün bir partizan yanaşmasıdır. İranda dövlət daxilində bir partizan qurum var. Bu qurum “Hə, bizim liderimiz var” deyir, amma liderin özü də yoxdur. İranın siyasi dairələrində çox qeyri-müəyyən və olduqca gülünc bir vəziyyət yaranıb. İran hərbi raket arsenalını bərpa edə bilər. Bunun İranın bir dövlət olaraq haqqı olub-olmamasına müxtəlif cür yanaşmaq mümkündür. Amma hər bir dövlətin öz hərbi potensialını inkişaf etdirmək haqqı var və İranın da belə bir haqqı mövcuddur. İsrailə gəlincə, İsrail də məsələyə öz prizmasından yanaşdıqda bunu məntiqli hesab edir. Öz mövqeyini bir dövlətin yer üzündən silinməsi ilə bağlı iddia üzərində qurur. Konkret olaraq məsələyə bu cür yanaşdıqda belə qəribə bir vəziyyət yaranır. İran öz hərbi potensialını bərpa edə bilər. Amma bundan sonra yeni hərbi əməliyyatın olub-olmayacağı məsələsinə gəlincə, İranın bundan sonra yeni hərbi əməliyyat keçirəcəyini düşünmürəm. Çünki proksi qüvvələr var. Bu proksi qüvvələr İraqda, Yəməndə, zamanında Suriyada, Livanda və Əfqanıstanda mövcuddur. Eyni zamanda, Səudiyyə Ərəbistanının daxilində də belə qüvvələr var. Bu da bir gerçəklikdir. Sayları 20 faizə çatan şiə müsəlman qrupları var ki, zamanında İranın diktəsi və birbaşa təhriki ilə Səudiyyə Ərəbistanındakı vəziyyəti dəyişməyə çalışıblar. Omanda və Bəhreyndə də belə qüvvələr var".
Zeynəb Həsən
13:00 14.08.2026
Oxunuş sayı: 44
