Sevgidə “ideal insan” illüziyası: Münasibətləri dağıdan gizli amil nədir?
Sevgi münasibətlərində insanların bir-birinə uyğunluğu, oxşar xarakterə sahib olması və ortaq dəyərləri bölüşməsi uzun illərdir müzakirə olunan mövzulardan biridir. Lakin yeni araşdırmalar göstərir ki, münasibətlərin davamlılığı yalnız oxşarlıqlardan deyil, tərəflərin bir-birini necə qəbul etməsindən də asılıdır.
İnsan bəzən sevdiyi şəxsi real xüsusiyyətlərindən daha ideal və müsbət obrazda görə bilir. Məhz bu yanaşmanın münasibətlərə təsiri psixoloqların diqqət mərkəzindədir. Polşanın Vratslav Universitetinin 74 ölkədən minlərlə insanın iştirakı ilə apardığı araşdırma da sevginin psixoloji tərəflərinə yeni baxış gətirib.
Psixoloq Vüsalə Əmiraslanova crossmedia.az-a mövzu ilə bağlı fikirlərini bölüşüb.
Psixoloqun sözlərinə görə, ümumilikdə insanlar xarakter baxımından bir neçə tipə ayrılsalar da, əksəriyyət introvert və ya ekstravert olur: “Ekstravert insanlar daha şən, içlərindəki duyğu və düşüncələri rahat danışa bilənlər olur. Introvert insanlar isə daha çox öz içinə qapanıq olurlar”.
Vüsalə Əmiraslanova bildirib ki, sevgi münasibətlərinin əvvəlində insanlar, xüsusilə introvertlər, real xarakterlərini gizlədə bilirlər: “İlkin etapda insanlar özlərini fərqli cür göstərirlər. Əvvəlcə vurulma mərhələsi gəlir, sonra yaxın münasibət mərhələsi, daha sonra isə konflikt yaşanır. Konfliktdən sonra artıq qərar mərhələsində cütlüklər aralarındakı əsas bağı, həssaslığı hiss edə bilirlər”.
Psixoloqun vurğuladığı əsas problem qarşı tərəfi ideallaşdırmaqdır: “İlkin sevgi mərhələsində biz partnerimizi beynimizdə ideallaşdırırıq. Konflikt yaşananda, qərar verəndə başa düşürük ki, real insan bizim gözümüzdə yaratdığımız obrazla uyğun gəlmir. Bu zaman məyusluq yaranır, yadlaşma və ayrılma prosesi başlayır”.
Bəzi hallarda cütlüklər məyus olsalar da, toksik münasibətdən çıxa bilmirlər, deyə psixoloq qeyd edir: “Onda insan özü xəstələnir, fiziki olaraq narahat hiss edir. Psixoloji baxımdan yanma və məhv olma prosesi başlayır”.
V. Əmiraslanova sağlam münasibət üçün əsas məsləhətini belə izah edir: “Düşünürəm ki, insanı əvvəlcə olduğu kimi tanımalıyıq. Onunla dostluq münasibətində olmalıyıq. Real, içindəki məni tanıyandan sonra münasibətə keçmək daha doğrudur. Çünki sən onun real mənini tanıyırsan və olduğu kimi qəbul edirsən, münasibət rahat olur. Əks halda, beynində ideallaşdırdığın insan sən istədiyin kimi davranmasa, istədiyin cavabı verməsə, böyük xəyal qırıqlığı və frustrasiya yaranır. Nəticədə ya ayrılırsan və travmayla yeni münasibətə başlayırsan, ya ümumiyyətlə münasibətə girmirsən, ya da o insanın yanında xəstə vəziyyətdə qalırsan”.
Nigar Xəlilli
20:10 29.06.2026
Oxunuş sayı: 53
