Media və QHT
Sosial şəbəkələrdə yeniyetmələri gözləyən təhlükə: Ən savadlı valideyn belə bunu bacarmır
Milli Məclisdə “Uşaqların zərərli informasiyadan qorunması haqqında” və aidiyyəti digər qanunlara təklif edilən dəyişikliklərin müzakirəsi rəqəmsal mühitdə təhlükəsizlik məsələlərini yenidən aktuallaşdırıb. Xüsusilə sosial şəbəkələrdə uşaqlar üçün yaş məhdudiyyətinin tətbiqi və valideynlərin rəqəmsal savadlılıq sahəsinə cəlb edilməsi təklifləri cəmiyyətdə geniş müzakirə olunur. Müasir internet dövründə böyüyən nəslin virtual məkandakı təhdidlərdən qorunması baxımından bu addımların effektivliyi maraq doğurur.
Mövzu ilə bağlı Bakı Dövlət Universitetinin Jurnalistika fakültəsinin dosenti Könül Niftəliyeva Crossmedia.az-a açıqlama verib:
"Valideynlərin rəqəmsal savadlı olması və sosial şəbəkələrdə yaş məhdudiyyətlərinin tətbiqi vacibdir. Lakin uşaqları virtual təhlükələrdən tam
qorumaq üçün bunlar yetərli deyil. Bu gün uşaqlar internet və sosial media ilə əvvəlki nəsillərlə müqayisədə daha erkən yaşlarda tanış olurlar. Hətta onlar texnologiyadan valideynlərindən daha çevik istifadə edirlər. Buna görə də valideyn nəzarəti və yaş məhdudiyyətləri müəyyən maneə yaratsa da, bütün riskləri aradan qaldırmır.Valideynlərin rəqəmsal savadlılığı ilk növbədə onların övladlarının qarşılaşa biləcəyi təhlükələri tanıması üçün vacibdir. Kibertəzyiq, onlayn fırıldaqçılıq, şəxsi məlumatların oğurlanması, zərərli kontent, manipulyativ media məhsulları və dezinformasiya kimi riskləri anlayan valideyn uşağı daha düzgün istiqamətləndirə bilir. Lakin ən savadlı valideyn belə uşağın internetdə keçirdiyi bütün vaxtı nəzarətdə saxlaya bilmir. Sosial şəbəkələrdə yaş məhdudiyyətləri də müəyyən qoruyucu mexanizm rolunu oynayır. Ancaq praktikada bir çox uşaq qeydiyyat zamanı yaşını dəyişərək bu məhdudiyyətləri asanlıqla keçə bilir. Yaş məhdudiyyəti uşağın qarşılaşdığı informasiyanın keyfiyyətinə və ya onun həmin informasiyanı necə qəbul etməsinə tam nəzarət etmir".
K.Niftəliyeva əlavə edib ki, valideynlərin rəqəmsal savadlılığı və sosial şəbəkələrdə yaş məhdudiyyəti vacib vasitələr olsa da, onlar yalnız ilkin müdafiə xəttidir: “Uşaqların virtual təhlükələrdən qorunmasının əsas təminatı onların özlərinin rəqəmsal və media savadlı vətəndaş kimi yetişdirilməsidir".
Ayxan İbişov
13:03 10.06.2026
Oxunuş sayı: 69
