Azərbaycanda ucqar yerlərə daşınma dronlarla həyata keçirilə bilər
Azərbaycan küçələrində və səmasında yaxın gələcəkdə pilotsuz idarə olunan nəqliyyat vasitələrini görmək artıq xəyal deyil. Ölkədə avtomobildən tutmuş metro və dronlara qədər bütün sahələrdə avtonom sistemlərin tətbiqini tənzimləyəcək yeni qaydalar hazırlanır. Bu addım insan amilindən qaynaqlanan qəzaları azaltmaqla yanaşı, logistika və ictimai nəqliyyatda tamamilə yeni bir dövrün qapısını açacaq. Lakin texnologiyanın uğur qazanması üçün təkcə güclü proqram təminatı kifayət etmir; mükəmməl yol infrastrukturu və dəqiq rəqəmsal xəritələr də əsas şərtdir. Hazırlanan qanunvericilik həm də qəza anında məsuliyyətin kimin üzərinə düşəcəyi kimi mürəkkəb hüquqi və etik suallara aydınlıq gətirəcək. İlk mərhələdə xüsusi sınaq zonalarında yoxlanılacaq bu texnologiyalar, ölkəmizin rəqəmsal transformasiyasında böyük bir sıçrayış nöqtəsi olacaq. Beləliklə, Azərbaycan gələcəyin smart nəqliyyat ekosisteminə inteqrasiya üçün ən vacib və strateji addımını atır.
Məsələ ilə bağlı nəqliyyat eksperti Adil Nəbiyev Crossmedia.az-a açıqlama verib:
"Pilotsuz avtomobillər, avtonom qatarlar və dronlar artıq gələcəyin deyil, bu günün texnologiyası hesab olunur. Dünyanın bir çox ölkəsində bu nəqliyyat vasitələrinin sınaqları aparılır, bəzi şəhərlərdə isə artıq gündəlik istifadəyə verilib. Bu texnologiyalar insan faktorundan qaynaqlanan səhvləri azaltmaq, nəqliyyatın təhlükəsizliyini artırmaq, yanacaq sərfiyyatını optimallaşdırmaq və hərəkətin daha səmərəli təşkilini təmin etmək məqsədi daşıyır. Azərbaycan da son illərdə nəqliyyat sahəsində rəqəmsallaşma istiqamətində mühüm addımlar atıb. Paytaxtda intellektual nəqliyyat idarəetmə sistemləri tətbiq olunur, ictimai nəqliyyatda elektron ödəniş sistemləri genişlənir, yeni monitorinq və nəzarət texnologiyalarından istifadə edilir. Bu baxımdan ölkəmizdə avtonom nəqliyyat vasitələrinin tətbiqi üçün müəyyən texnoloji baza formalaşmağa başlayıb. Lakin pilotsuz nəqliyyatın tam tətbiqi üçün yalnız texnologiya kifayət etmir. Bunun üçün yüksək keyfiyyətli yol infrastrukturu, aydın və standartlara uyğun yol nişanlanması, müasir rəqəmsal xəritələr, güclü rabitə şəbəkəsi və uyğun qanunvericilik bazası tələb olunur".
Ekspert ona da diqqət çəkib ki, ölkəmizdə bəzi yolların müəyyən çatışmazlıqları var:
"Hazırda Azərbaycanın bəzi yollarında nişanlanma və infrastruktur problemləri mövcuddur ki, bu da avtonom sistemlərin işləməsini çətinləşdirə bilər. Digər vacib məsələ isə hüquqi və etik məsələlərdir. Məsələn, pilotsuz avtomobil qəza törədərsə, məsuliyyət kimin üzərinə düşəcək – avtomobil sahibinin, proqram təminatçısının, yoxsa istehsalçının? Bu kimi sualların cavablandırılması üçün qanunvericiliyin yeni texnologiyalara uyğunlaşdırılması vacibdir. Dronların yük daşımalarında və logistika sahəsində istifadəsi isə Azərbaycanda daha tez reallaşa biləcək istiqamətlərdən biridir. Xüsusilə ucqar ərazilərə kiçik yüklərin çatdırılması, monitorinq və nəzarət işlərində dron texnologiyalarının tətbiqi böyük üstünlüklər vəd edir. Ümumilikdə, Azərbaycan avtonom nəqliyyat texnologiyalarına doğru irəliləyir, lakin bu sistemlərin tam və genişmiqyaslı tətbiqi üçün hələ müəyyən hazırlıq işləri görülməlidir. İnfrastrukturun təkmilləşdirilməsi, rəqəmsal sistemlərin inkişafı, hüquqi bazanın formalaşdırılması və ictimai maarifləndirmə bu prosesin əsas şərtləridir. Gələcəkdə pilotsuz nəqliyyat vasitələrinin ölkəmizdə də gündəlik həyatın ayrılmaz hissəsinə çevriləcəyi istisna deyil, lakin bunun mərhələli və planlı şəkildə həyata keçirilməsi daha məqsədəuyğun görünür".
Turqut Ansari
09:10 05.06.2026
Oxunuş sayı: 46
