Polis və kriminalistləri şoka salan cinayətlər: Epşteyn yalnız nümunədir
1990‑cı illərin sonu və 2000‑ci illərin əvvəllərində Azərbaycanda baş vermiş ən dəhşətli insanlıq cinayətlərindən biri İqor adlı şəxsin törətdiyi seri‑cinayətlər idi. O həmin dövrdə yüzlərlə qadını hədəf alaraq əvvəlcə onların etibarını qazanır, daha sonra onları arxa meşə evlərinə apararaq amansızlıqla qətlə yetirir və öldürdüyü insanların bədənlərini işləyib ət kimi təqdim olunan qutablar hazırlayaraq həm özləri yeyir, həm də ictimai yerlərdə satırdı.
Bu dəhşətli cinayətlərin bütün çılpaqlığı 2001‑ci ildə yayımlanan “Ailələr və talelər” proqramında jurnalist Nailə İslamzadənin suallarına cavab verən İqor tərəfindən etiraf olunmuşdu.
Onun sözlərinə görə bütün bu dəhşətli əməllərin əsas kökündə uşaqlıq illərində sevdiyi bir qızdan rədd cavabı alması dayanırdı ki, bu təcrübə onun qəlbini soyudaraq qadınlara qarşı dərin nifrətə çevrilmişdi. Daha sonra 20‑25 yaşlı qadınlarla tanışlıq quraraq onları Xaçmazdakı meşə evinə, cinayət ortağı və həyat yoldaşı ilə birlikdə yerləşdiyi əraziyə aparırdı.
Orada qızları öldürdükdən sonra onların cəsədlərini işləyərək qutab bişirirdilər. Bu qutablar adi ictimai yerlərdə – avtovağzalların yaxınlığında, açıq bazarlarda, küçə künclərində satılırdı.
İqor müsahibədə demişdi ki “camaat bilmədiyi üçün qutabları alıb yeyirdilər, biz özümüz də ətini yeyirdik, mən qızları seçirdim, onlara əvvəl pul təklif edirdim. Daha sonra onları aparırdım, dostumla birlikdə balta ilə öldürüb başlarını kəsirdik. Qızlar əvvəlcə nə baş verdiyini hiss etmirdilər, yalnız ölümlərinə az qalmış başa düşürdülər ki, artıq gec olurdu”.
Sabiq polis rəisi olmuş mütəxəssis isə bu tip cinayətkarların azadlığa çıxmasının mümkün olmadığını, lazımi hallarda məcburi müalicə tədbirləri ilə birlikdə ömürlük həbs cəzası ilə cəzalandırıldığını bildirmişdi. Bu tip insanlıqdan kənar hadisələr yalnız Azərbaycanda baş vermirdi, dünyada da belə dəhşətli hallara çox rast gəlinmişdi. Rusiyanın Krasnodar vilayətində ər‑arvad birliyi 1999‑cu ildən başlayaraq ətrafdakı insanları öldürüb onların bədənlərini konservləşdirib satırdılar, ümumi olaraq 30‑dan çox cinayətdə şübhəli hesab olunsalar da yalnız 7 qətl onlara aid edilə bilmişdi. Bu hadisələr hüquq‑mühafizə orqanlarının, psixoloqların və kriminalistlərin böyük araşdırmalarına səbəb olmuşdu, çox vaxt belə hallar yalnız fiziki zorakılıq deyil, həm də ruhi xəstəlik və sosial məsuliyyət məsələlərini gündəmə gətirirdi.
SSRİ dövründə və sonra postsovet məkanında Andrei Romanoviç Chikatilo kimi serial qatillər də insanları dəhşətə gətirmişdi. “Rostov qəssabı” ləqəbi ilə tanınan Chikatilo 1978‑1990 arasında ən azı 52 qadın və azyaşlı qızı öldürmüşdü. O, qurbanlarını avtobus dayanacaqlarında, ictimai yerlərdə seçərək uzaq yerlərə aparır, orada boğma, bıçaqlama və işgəncələr tətbiq edərək onları öldürürdü.
Bu əməliyyatlar sovet hüquq‑mühafizə sistemini uzun müddət çaşdırmışdı, nəhayət 1990‑cı ildə tutulmuş, 1994‑cü ildə məhkəmə tərəfindən edam olunmuşdu. Amerika Birləşmiş Ştatlarında da belə hadisələrdən az deyil, Hamilton Howard Fiş 1870‑ci ildə doğulmuşdu və 1920‑ci illərdə uşaqlara qarşı törətdiyi zorakılıq, qətl və bədən hissələrini yemək kimi xəstə əməlləriylə tanınmışdı. Fiş öz qurbanlarına məktublar yazmaqdan belə çəkinməyərək, onlara etdiklərini detallı şəkildə təsvir edirdi.
Bu halda hüquq‑mühafizə sistemini şoka salmış və o 1934‑cü ildə tutulmuş, 1936‑cı ildə elektrik kreslosunda edam edilmişdi.
Henry Lee Lucas ABŞ‑də 1936‑cı ildə doğulmuş, 1980‑ci illərdə polisə yüzlərlə qətldə iştirak etdiyini müxtəlif yollarla etiraf etmişdi. Lakin sonradan araşdırmalar göstərmişdi ki, çox sayda iddiası yalandır və yalnız bir neçəsi hüquqi cəhətdən təsdiq edilə bilmişdi. Lucas 2001‑ci ildə həbsxanada təbii səbəblərlə vəfat etmişdi, onun partnyoru Ottis Toole isə Lucasla birlikdə müxtəlif zorakılıq əməllərinə qarışmışdı.
Bundan əlavə, ABŞ cinayət tarixinə adını yazmış Anri Li Lukas da 20 il ərzində ən az 350 nəfəri öldürmüş, həbs cəzasına məhkum edildikdən sonra belə cinayətlərinə davam etmiş və 2001‑ci ildə həbsxanada vəfat etmişdi. Qarri Ridvey isə 10 il ərzində 71 qadını öldürmüş, 2001‑ci ildə tutulmuş və ömürlük həbs cəzası almışdı.
Bu tip hadisələr yalnız keçmişdə qalmayıb, son zamanlar ABŞ‑li maliyyəçi və istismar sxemləri ilə məşhur Ceffri Epşteyn məsələsi gündəmə gəlsə də , təkcə ABŞ-də belə dəhşətli halların baş verməsini demək doğru deyil.
Eyni zamanda belə insanlar və onların törətdiyi fəlakətlər öz vətənimizdə də mövcuddur.
Epsteyn yalnız nümunədir, amma bu tip qanunsuz, amansız, insanlıqdan kənar əməllər ölkəmizdə də baş verməkdə olub, bu isə cəmiyyətə xəbərdarlıqdır. Hüquq‑mühafizə orqanlarının, sosial xidmətlərin, media və ictimaiyyətin belə hallara qarşı hər zaman hazır olması və birlikdə mübarizə aparmasının zəruriliyini göstərir. İnsanları qorumaq və belə faciələrin qarşısını almaq üçün məlumatlı, şüurlu və vətəndaş məsuliyyətli davranış vacibdir.
Fatimə Məmmədova
07:35 23.02.2026
Oxunuş sayı: 508
