Vensin Azərbaycana mühüm səfəri: Cənubi Qafqazda yeni tarix yazılır
ABŞ-nin Vitse-prezidenti Cey. Di. Vens Prezident İlham Əliyevlə geniş tərkibli görüşdə sülh gündəliyinin irəli aparılmasında Prezident İlham Əliyevin nümayiş etdirdiyi liderliyi vurğulayıb.
Prezident İlham Əliyev Azərbaycanla Ermənistan arasında sülhün əldə edilməsində Amerika Birləşmiş Ştatlarının Prezidenti Donald Trampın xüsusi roluna toxunub.
Vens Azərbaycanda hökm sürən tolerant mühiti qeyd edərək, ölkəmizdə müxtəlif dinlərin nümayəndələrinin bir ailə kimi sülh və dostluq şəraitində yaşadığını bildirib.
Söhbət zamanı TRIPP nəqliyyat dəhlizinin inkişafı ilə bağlı məsələlər ətrafında fikir mübadiləsi aparılıb, Azərbaycanla ABŞ arasında siyasət, iqtisadiyyat, ticarət, yüksək texnologiyalar, süni intellekt, data mərkəzlərinin yaradılması və digər sahələrdə əməkdaşlıq məsələlərinə toxunuldu, qarşılıqlı maraq doğuran məsələlər müzakirə olunub.
Səsləndirilən fikirlərdən də məlum olur ki, görüş kifayət qədər məhsuldar və səmərəli keçib.
Tərəflər arasında Strateji Tərəfdaşlıq Xartiyasının imzalanması ilə, yəqin ki, görüşün ən yaddaqalan hadisələrindən oldu.
Məlum olduğu kimi, ABŞ-də Donald Tramp ikinci dəfə hakimiyyətə gələndən sonra Vaşinqton- Bakı münasibətlərində xüsusi dinanika müşahidə olunur. Hər iki tərəfin maraqları münasibətlərin inkişafını tələb edir.
2025-ci avqustun səkkizində Ağ Evdə keçirilən görüşdən və imzalanan sənədlərdən sonra isə ikitərəfli əlaqələr tamamilə yeni səviyyədə qalxdı. Tramp hakimiyyəti öz sələfi Cozef Baydenin ölkəmizə qarşı qeyri-adekvat münasibətini təkrarlamadı. Əksinə, "buzların əriməsi", əlaqələrin inkişafı üçün addımlar atıldı. Əlbəttə, bu məsələdə dəyişən reallıqlar, o cümlədən Azərbaycanın qlobal siyasi oyunçuya çevrilməsi mühüm rol oynadı.
Dünən imzalanan Strateji Tərəfdaşlıq Xartiyası nəticəsində münasibətlər tamamilə yeni mərhələyə daxil oldu. Lakin təkcə ikitərəfli münasibətlərdə yeni dinamika yaranmadı, həm də Cənubi Qafqazda "oyun qaydaları" dəyişdi.
Dünyanın birinci dövləti ilə Cənubi Qafqazın aparıcı siyasi aktoru arasında imzanan sözügedən sənəd hər iki tərəfin strateji maraqlarına cavab verir. Beləliklə, rəsmi Bakı dəyişən qaydalar şəraitində "böyük şahmat taxtası"nda əlini gücləndirir, Vaşinqton isə bölgədəki təsir imkanlarını gücləndirir.
ABŞ faktiki olaraq Rusiyanı Cənubi Qafqazdan sıxışdırmağa davam edir. Vaşinqtonun Şərqi Avropakı vəziyyətlə bağlı mövqeyini nəzərə alsaq, Moskvanın proseslərə kəskin reaksiya verməməsi gözləniləndir. Əks halda ABŞ Şərqi Avropada Rusiyaya təzyiq göstərəcək.
Türkiyəyə gəldikdə isə qeyd etməliyik ki, qardaş dövlət prosesləri diqqətlə izləməyə davam edəcək. Rəsmi Bakının strateji müttəfiqi olan rəsmi Ankara NATO daxilində Vaşinqtonla müttəfiqdir. Bu, o deməkdir ki, Türkiyənin həm Azərbaycan, həm də ABŞ ilə üst-üstə düşən maraqları var. Beləliklə, çox ciddi üçbucaq yaranır.
Düşünmək olar ki, Azərbaycanla ABŞ arasında imzalanan Strateji Tərəfdaşlıq Xartiyası həm də Türkiyənin maraqlarına cavab verir.
Digər məsələ ABŞ-nin ikinci adamının sülh gündəliyi ilə bağlı Azərbaycan liderinin rolundan danışmasıdır. Ümumiyyətlə, rəsmi Bakı həmişə bu prosesinin leytmotivi olub. Ermənistanın vaxtı ilə sərgilədiyi destruktiv mövqe məhz Azərbaycanın səyləri, siyasi iradəsi nəticəsində dəyişib. Xatırlatmaq yerinə düşər ki, 2020-ci ildəki İkinci Qarabağ savaşı nəticəsində ərazi bütövlüyünü təmin edən Azərbaycan qarşı tərəfə sülh əlini uzatdı. Bu, tarixdə az rast gəlinən haldır. Ardınca 23 sutkalıq anti- terror əməliyyatı ilə regionda separatizmə son qoyuldu. Bu gün də münasibətlərin normallaşmasında və yekun sülh sazişinə doğru addımların atılmasında aparıcı qüvvə məhz Azərbaycandır. Bunu digər dünya dövlətləri kimi, ABŞ də yaxşı görür, anlayır.
Ölkəmizdə hökm sürən tolerant mühit də Vensin diqqətindən kənarda qalmayıb. Məsələ burasındadır ki, Azərbaycan Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə illərdir ki, mədəniyyətlərarası və dinlərarası dialoqa töhfə verir. Bu, Azərbaycanın beynəlxalq imicinə əhəmiyyətli təsir göstərir. Dövlət başçısı İlham Əliyevin bir müddət əvvəl "Zayed İnsan Qardaşlığı" mükafatına layiq görülməsi də bunun təzahürüdür.
Növbəti məqam isə TRİPP marşrutu ilə bağlıdır. Sözsüz ki, bu layihə ətrafında işlər davam edəcək. Sözügedən marşrut həm Azərbaycanın, həm Ermənistanın, həm də ABŞ-nin maraqlarına cavab verir. Çünki TRİPP marşrutu vasitəsilə regionda iqtisadi-ticarət əlaqələri inkişaf edəcək, xarici kapital axını güclənəcək. Gələcəkdə TRİPP marşrutu layihəsinin daha da təkmilləşdirilməsi mümkündür.
Beləliklə, bir daha qeyd etmək lazımdır ki, səfər uğurlu keçdi. ABŞ-Azərbaycan, ABŞ-Ermənistan əlaqələrinin güclənməsi nəticəsində Cənubi Qafqazda faktiki olaraq yeni tarix yazılır.
10:41 11.02.2026
Oxunuş sayı: 510
