Türkiyə Ankara ilə Vaşinqtonu masa arxasına otuzdurur - Detallar açıqlandı
İran Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü İsmayıl Bəqai fevralın 4-də keçirdiyi mətbuat konfransında danışıqların keçirilməsinin əlaqələndirmə prosesi ilə bağlı açıqlamasında bildirib ki, ABŞ ilə İran arasında danışıqların keçirilməsi planı tərtib edilib.
Onun sözlərinə görə, hazırda iki ölkə arasında danışıqların keçiriləcəyi yerin müəyyənləşdirilməsinə dair məsləhətləşmələr aparılır:
"Danışıqların keçiriləcəyi yer razılıq əldə edildikdən sonra elan olunacaq".
Sözçü diplomatik prosesin formalaşması üçün əsasın yaradılması istiqamətində qayğı və xeyirxah iradə ilə çalışan bütün dost ölkələrə təşəkkür edib:
"Prinsipcə, danışıqların yeri və vaxtı mürəkkəb məsələ deyil. Bu, mediada müzakirə mövzusuna çevrilməməlidir. Türkiyə, Oman və regionun bəzi digər ölkələri danışıqlara ev sahibliyi etməyə hazır olduqlarını bildiriblər. Bu da bizim üçün çox dəyərlidir".
Vaşinqtonla Tehran arasında danışıqların perspektivdə Ankarada və İstanbulda keçirilmə ehtimalı barədə türkiyəli politoloq, professor Mehmet Yüce Crossmedia.az-a danışıb: "Prinsip etibarilə, Türkiyənin ABŞ və İran arasında vasitəçilik və ya heç olmasa asanlaşdırıcı rol oynaması mümkündür. Türkiyənin İranla qonşuluq münasibətləri, enerji və ticarət əlaqələri və tarixi qarşılıqlı əlaqəsi; ABŞ ilə NATO müttəfiqliyi, institusional əlaqə kanalları və çoxşaxəli diplomatik münasibətləri onu kommunikasiya kanallarını açıq saxlaya bilən nadir aktyorlardan birinə çevirir. Bu ikitərəfli giriş böhran dövründə "yaxşı ofis" və texniki vasitəçi kimi çıxış etməyə əlverişlidir. Lakin, mövcud şərait və Ağ Ev rəhbəri Donald Trampın qeyri-müəyyən mövqeyi səbəbindən Türkiyə bütün rəsmi müzakirələrdə vasitəçilik əvəzinə asanlaşdırıcı rol oynamağa hazır olduğunu bildirib. Türkiyənin özünü "vasitəçi" kimi təqdim etməsi vasitəçilikdən daha az görünürlük və risk tələb edən, lakin praktik olaraq daha təsirli bir çərçivə təklif edir. Bu rol, tərəfləri məcburi təkliflərlə masaya məcbur etməkdənsə, kommunikasiya kanallarını açıq saxlamağı, səhv hesablamaları azaltmağı və texniki sənədləri irəli aparmağı hədəfləyir. Türkiyənin İrana coğrafi yaxınlığı və işlək diplomatik və iqtisadi əlaqələri; Türkiyənin ABŞ ilə institusional münasibətləri və NATO üzvlüyü onu böhran dövründə arxa kanal diplomatiyasına, ekspert səviyyəli əlaqələrə və mesajlaşmaya uyğunlaşdırır. Buna görə də, Ankaranın töhfəsi geniş "sülh paketi" əvəzinə daralmış məsələlərdə (humanitar mübadilələr, sanksiyalardan imtina, regional gərginliyin azaldılması mexanizmləri) tədricən irəliləyiş əldə etməyə yönəlib".
O söyləyib ki, bu yanaşma Trampın danışıqlar tərzini nəzərə aldıqda daha aydın başa düşülür: "Tramp uzun institusional proseslərdən daha çox şəxsi lider diplomatiyasına, sürətli nəticələrə və "hər iki tərəf üçün qazanılan" imicinə üstünlük verir. Simvolik addımlar, birbaşa əlaqə və ictimaiyyətə açıq olan real uğurlar onun üstünlük verdiyi metodlardır. Türkiyənin asanlaşdırıcı rolu bu tendensiyaya uyğundur. Ankara Trampa birbaşa qərarlar qəbul etməyə və pərdəarxası texniki məsələləri hazırlayarkən uğura sahib çıxmağa imkan verən bir platforma yarada bilər. Bu metod xüsusilə ictimaiyyət üçün məcburi öhdəliklərin qaçınıldığı hallarda təsirlidir, lakin kiçik, konkret addımlar tez bir zamanda atıla bilər. Nəticə olaraq, Türkiyənin ən uyğun töhfəsi aşağı profilli, texniki və çevik asanlaşdırıcı roldur. Bu yanaşma Türkiyənin qəbul edilən neytrallığına xələl gətirmədən ABŞ və İran arasında gərginliyin azaldılmasında irəliləyiş üçün yol aça bilər. Trampın liderlik tərzini nəzərə alsaq, Ankaranın rolu genişmiqyaslı sövdələşmələr əldə etməkdən daha çox katalizator olmaq, düzgün zamanda düzgün əlaqə qurmaq və prosesi hərəkətə gətirməkdən ibarətdir".
13:50 04.02.2026
Oxunuş sayı: 651
