NARAZILIQ: Rusiyanın işğalçı müharibəsində həlak olan Azərbaycan vətəndaşları "Şəhid" adlandırıla bilməz
Şəhid adı Azərbaycan xalqının yaddaşında və dövlətçilik düşüncəsində ən yüksək, ən müqəddəs statuslardan biridir. Bu ad yalnız vətən, müstəqillik və suverenlik uğrunda canından keçən qəhrəman oğullarımıza məxsusdur və heç bir halda başqa şəxslərə aid edilə bilməz. Son günlər sosial şəbəkələrdə və ictimai müzakirələrdə gündəmə gələn bəzi hallarda isə bu anlayışın mahiyyətinin təhrif olunması cəmiyyətdə ciddi narazılıq və haqlı etiraz doğurur. Həmçinin, Rusiyada, Naxçıvanda və digər bölgələrdə belə hallarla qarşılaşırıq. Belə ki, Azərbaycan bayrağının bu atributda istifadə olunması, ölən şəxsin "şəhid" adlandırılması ciddi mübahisələr doğurur.
Məsələ ondadır ki, Azərbaycan ordusunda döyüşməyən, hətta naməlum və qaranlıq səbəblərlə hərbi xidmət keçməyən şəxsin, sonradan maddi maraq naminə işğalçı Rusiyanın maraqları istiqamətində dinc Ukrayna xalqına qarşı silah qaldırması və döyüşlərdə ölməsi onun “şəhid” adlandırılmasına əsas ola bilməz. Bu kimi şəxslərin şəhid statusu ilə təqdim edilməsi, hər şeydən əvvəl Azərbaycan xalqının şəhidlərinin xatirəsinə hörmətsizlik, dövlətin dəyərlərinə isə zidd yanaşmadır.
Məhz buna görə də aidiyyəti dövlət qurumları bu tip hallara nəzarəti gücləndirməli, şəhid anlayışının siyasiləşdirilməsinə və ya şəxsi məqsədlərlə istismar edilməsinə imkan verməməlidir. Eyni zamanda bu proseslərin təşkilatçıları ilə bağlı hüquqi qiymət verilməsi, məsul şəxslər barədə müvafiq tədbirlərin görülməsi vacibdir.
Bu barədə Crossmedia.az-a danışan hərbi ekspert Emin Həsənli bildirib ki, Azərbaycan Respublikasının qanunlarına əsasən, Azərbaycanın ərazisinin dövlət suverenliyi və Konstitusiya quruluşunun qorunmasında insanların böyük vəzifə borcunu yerinə yetirərkən həlak olmuş şəxslər “şəhid”, sağlamlığını itirən şəxslər isə komissiyanın qərarından sonra birinci, ikinci və üçüncü qrup əlil sayılır, müharibədə iştirak etmiş şəxslər isə müharibə veteranı statusu alır: “Bizdə son zamanlar "qazi" sözü işlədilir. Qazi həm yaralıya deyilir, həm sağlama; müharibədə iştirak etmiş şəxslər ya şəhid olur, ya qazi. Ancaq digər ölkələrdə baş vermiş münaqişələrdə iştirak etmiş və həlak olmuş, yaralanmış şəxslərə Azərbaycan dövləti qanunlarına əsasən heç bir imtiyaz verilmir.
Necə ki, Suriyada münaqişədə iştirak etmiş Azərbaycan vətəndaşlarına heç bir imtiyaz verilmədi. Eyni zamanda Rusiya-Ukrayna müharibəsində də iştirak edən şəxslər var. Onlara ancaq Rusiya dövləti və ya Ukrayna müharibəsində iştirak edənlər status verə bilər. Onlar ölkənin vətəndaşı olduqda həmin statusdan yararlanır. Məlumdur ki, həmin şəxs bilirdi ki, iştirak edir, konkret ailə məsuliyyəti və müqabil şərait ilə döyüşür. Həlak olanda nə qədər təzminat veriləcək, yaralananda nə qədər təzminat veriləcək – bunları nəzərə alır. Təəssüflər olsun ki, bəzi şəxsləri aldatmaqla o prosesə cəlb edirlər və bunu bilməyənlər var. Hesab edirəm ki, biz cəmiyyət olaraq məlumatlandırmalıyıq, daha da artırmalıyıq ki, insanlar bilsinlər ki, bu şəxslərə heç bir status verilməyincə, öz həyatlarını və sağlamlıqlarını boş və mənasız riskə atırlar".
Ekspert qeyd edib ki, bəzi dövlətlər isə onlara təzminat vermir, nəşinin tapılmasına belə səy göstərmirlər, həmçinin valideynlərinə məlumat verilmir.
Fatimə Məmmədova
10:00 23.01.2026
Oxunuş sayı: 1588
