Qocalmaq istəməyənlərə ŞAD XƏBƏR - Arzunuza çatmağa az qalıb
Alman alimləri 80 yaşlı donordan götürülən qan hüceyrələrini laboratoriya şəraitində yenidən proqramlaşdıraraq onların bioloji yaşını 60 ildən çox azaldıblar. Nəticədə yaşı 20-dən aşağı insanlara uyğun göstəricilərə malik sinir kök hüceyrələri əldə edilib.
Crossmedia.az xəbər verir ki, “Aging Cell” jurnalında dərc olunan araşdırma Bonn Universiteti və Universitet Klinikasının, eləcə də Ahen şəhərindən olan alimlərin birgə işi əsasında aparılıb.
Tədqiqatçılar 80 yaşlı donordan götürülmüş qırmızı qan hüceyrələrinin sələfi olan hüceyrələri birbaşa yenidən proqramlaşdıraraq sinir toxumasının inkişafında iştirak edən sinir kök hüceyrələrinə çeviriblər. Proses zamanı hüceyrələrin bioloji yaşını əks etdirən epigenetik göstəricilər 20 yaşdan aşağı insanlara uyğun səviyyəyə qədər dəyişib.
Araşdırmanın əsas xüsusiyyəti cavanlaşma prosesinin tədricən baş verməsi və uzun müddət izlənilə bilməsidir. Tədqiqatın rəhbəri, professor Oliver Brüstlenin sözlərinə görə, hüceyrələrin cavanlaşmasını 100 gündən çox müddətdə müşahidə etmək mümkün olub. Təxminən 50 gün ərzində hüceyrələrin molekulyar yaşı 60 il azalıb, epigenetik göstəricilərdəki dəyişikliklər isə bir neçə həftə ərzində baş verib.
Bu nəticə xüsusilə yaşla əlaqəli neyrodegenerativ xəstəliklərin, o cümlədən Alzheimer xəstəliyinin araşdırılması baxımından əhəmiyyətlidir. Belə xəstəliklərin yaranmasında yaş əsas risk amillərindən biri hesab olunur. Yaşlı insanların qan hüceyrələrindən daha gənc sinir hüceyrələri əldə etmək bu xəstəliklərin öyrənilməsi, gələcəkdə isə hüceyrə terapiyası üsullarının hazırlanması üçün yeni imkanlar yarada bilər.
Metodun digər mühüm cəhəti hüceyrələrin əvvəlcə pluripotent kök hüceyrələrə çevrilməsinə ehtiyac olmamasıdır. Bu yanaşma bəzi potensial riskləri azaltmaq baxımından maraq doğurur. Bununla belə, onun təhlükəsizliyi və tibbi tətbiq imkanları ayrıca araşdırılmalıdır.
Alimlər vurğulayırlar ki, əldə olunan nəticə insan orqanizmində qocalmanı geri çevirməyin mümkün olduğu anlamına gəlmir. Hazırda söhbət yalnız laboratoriya şəraitində ayrı-ayrı hüceyrələrin bioloji yaşının dəyişdirilməsindən gedir. Bu prosesin bütöv insan orqanizminə tətbiqi isə hələ həllini tapmamış elmi problemdir.
Bununla belə, tədqiqat hüceyrələrin bioloji yaşının dəyişməz olmadığını və müəyyən şərtlər daxilində idarə edilə biləcəyini göstərən mühüm elmi nəticə kimi qiymətləndirilir.
08:50 23.10.2026
Oxunuş sayı: 60
