Övladı doğulduğu üçün yaxud toy da maşın bəzəyənlər 800 manat cərimələnə bilər
Son günlər sosial şəbəkələrdə və sürücülər arasında ən çox müzakirə olunan, narazılıq doğuran məsələlərdən biri körpəsi dünyaya gələn valideynlərin avtomobillərini bəzəməsinə görə cərimələnməsidir. Ailənin ən xoş günündə — doğum evinin qapısında maşının üstünə vurulan "Ata oldum", "Xoş gəldin, oğlum" yazıları, rəngarəng şarlar və lentlər gözlənilmədən sürücülərə baha başa gəlir. Bəs əslində necədir? Ailə sevincini avtomobilin üzərində nümayiş etdirmək həqiqətənmi qanunsuzdur, yoxsa cərimələrin arxasında tamamilə başqa hüquqi və texniki səbəblər dayanır? Avtomobili bəzəmək hansı halda adi bayram əhval-ruhiyyəsi, hansı halda isə 800 manatlıq ağır cərimə və qəza riski sayılır?
Mövzu ilə bağlı qanunun tələbləri və sürücülərin yol verdiyi gizli xətalarla bağlı hüquqşünas Elşad İsayev Crossmedia.az-a açıqlama verib:
“Maşını bəzəməyin özü avtomatik olaraq cərimə səbəbi deyil. İlk növbədə qeyd etmək istərdim ki, övladın dünyaya gəlməsi münasibətilə avtomobilin bəzədilməsi özlüyündə qanun pozuntusu hesab edilmir. Hüquqi məsuliyyət avtomobilin bəzədilməsi faktına görə deyil, bəzək elementlərinin qanunla müəyyən edilmiş konkret tələbləri pozub-pozmadığına görə müəyyən edilməlidir. Məsələn, avtomobilin banına təbrik yazılarının, stikerlərin və ya təhlükəsiz şəkildə bərkidilmiş dekorativ lentlərin yerləşdirilməsi ilə dövlət qeydiyyat nişanının örtülməsi eyni hüquqi qiymətləndirməyə məruz qala bilməz".
Hüquqşünas İnzibati Xətalar Məcəlləsində nəzərdə tutulan sərt sanksiyaları və məsuliyyət yaradan əsas sərhədi diqqətə çatdırıb:
"Azərbaycan Respublikası İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 342.9-cu maddəsinə əsasən, nəqliyyat vasitəsinin dövlət qeydiyyat nişanının görünüşünü çətinləşdirən örtüklərdən və ya qurğulardan istifadə edilməsinə görə 500 manatdan 800 manatadək cərimə nəzərdə tutulur. Həmin maddə üzrə inzibati xətanın aləti və ya bilavasitə obyekti olmuş predmetin müsadirəsi də mümkündür. Deməli, avtomobilə vurulan lent, şar, parça və ya digər dekorativ element dövlət qeydiyyat nişanını örtür və onun görünməsini çətinləşdirirsə, məsuliyyət məsələsi yarana bilər. Burada əsas meyar bəzəyin özü deyil, onun qeydiyyat nişanının görünüşünə təsiridir".
Elşad İsayev digər pozuntu hallarına və qanunilik prinsipinin qorunmasına da toxunub:
"Digər tərəfdən, bəzək elementləri sürücünün ön şüşədən görünüşünü məhdudlaşdırırsa, işıq cihazlarını örtürsə, güzgülərin funksiyasına mane olursa, yaxud avtomobilə normativ tələbləri pozmaqla əlavə avadanlıq quraşdırılırsa, konkret pozuntudan asılı olaraq başqa inzibati məsuliyyət normaları da tətbiq edilə bilər. Fikrimcə, məsələyə yanaşmada əsas prinsip qanunilik prinsipidir. Təkcə avtomobilin bəzədilməsi, onun üzərində “ata oldum”, “oğlum dünyaya gəldi” və ya buna bənzər yazıların olması sürücünün cərimələnməsi üçün kifayət etmir. Cərimənin hüquqi əsasını müəyyənləşdirərkən konkret faktların normaya uyğunluğuna baxılmalıdır. Sürücülərin ailə sevincini ifadə etmək hüququ ilə yol hərəkəti təhlükəsizliyinin tələbləri arasında balans qorunmalıdır".
Məsələnin texniki və hərəkət təhlükəsizliyi tərəflərini şərh edən nəqliyyat eksperti Aslan Əsədov isə sürücülərin öz məsuliyyətini və yoldakı real riskləri vurğulayıb:
"Yol hərəkəti haqqında qanunun müvafiq bəndlərində bu məsələlər öz əksini tapıb. Bütün istinadlarımız həmin qanuna əsaslanır və orada hərəkət təhlükəsizliyində praqmatik addımların atılması açıq təsbit olunub. Hər hansı bir nəqliyyat vasitəsinin dövlət nömrə nişanının görünməsinin məhdudlaşdırılması öz-özlüyündə inzibati xəta sayılır və cəzası qanunda göstərilir. Digər məsələ sürücünün görünüşünün məhdudlaşdırılmasıdır. Maşının bəzədilməsində sürücü özü iştirak edir və görməlidir ki, nəyin üstünü örtür, nəyi görə bilir, yolda nə nöqsan ola bilər. Ona görə də burada ilk növbədə sürücü öz məsuliyyətini dərk etməlidir".
Nəqliyyat eksperti avtomobilə vurulan bəzəklərin yolda yarada biləcəyi gözlənilməz təhlükələri də diqqətə çatdırıb:
"Sürücü nəqliyyat vasitəsini idarə edərkən sərbəst görünüşü təmin etməlidir. Yəni “öz yolumu necə görə bilirəm” sualına ən yaxşı cavabı sürücünün özü verməlidir. Yol hərəkəti haqqında qanunda yol hərəkəti iştirakçılarının təhlükəsizliyi anlayışı var və bu, hər bir iştirakçının qaydalara birmənalı riayət etməsini tələb edir. Bəzək elementləri əlavə təhlükəyə zəmin yarada bilər. Məsələn, maşın hərəkətdə olarkən bəzəyin bir hissəsi qopub düşə bilər, arxadan və ya böyürdən gələn digər maşının şüşəsini qıra, çatladaraq qəza şəraiti yarada bilər. Hər bir sürücü dərk etməlidir ki, yolda ondan başqa digər insan və avtomobillər də var".
Zeynəb Həsən
20:30 21.10.2026
Oxunuş sayı: 61
