QHT sədri: “İİV-lə mübarizədə boşluqlar” aradan qaldırılacaq
2025-ci ilin dekabrında BMT-nin QİÇS üzrə Birgə Proqramının (UNAIDS) Proqram Əlaqələndirmə Şurası "Birləşmiş Şəkildə QİÇS-ə Son Qoymağa Doğru" adlı yeni Qlobal QİÇS Strategiyasını (2026-2031) qəbul edib.
Bütün dünyada insanın immunçatışmazlığı vurusuna (İİV) qarşı mübarizədə yeni mərhələ sayılan bu çağırışla bağlı fikirlərini bölüşən “Hüquqi İnkişaf və Demokratiya” Vətəndaş Cəmiyyətinin İnkişafına Yardım İctimai Birliyinin sədri Zülfiyyə Mustafayeva bildirir ki, Qlobal QİÇS Strategiyası (2026-2031) 2030-cu ilə qədər QİÇS-in ictimai sağlamlıq təhdidi kimi aradan qaldırılması və 2030-cu ildən sonra da İİV-ə qarşı mübarizə tədbirlərinin davamlılığının təmin edilməsi üçün qlobal səyləri gələcəyə yönəldir: “Bu, dünyanı birləşdirən bir strategiyadı. Bu sənəd Birləşmiş Millətlər Təşkilatının Baş Assambleyasının QİÇS-ə Son Qoyulması üzrə Yüksək Səviyyəli Toplantısının və onun siyasi bəyannaməsinin formalaşdırılmasında mühüm rol oynayacaq. Bu sahədə bütün tərəfdaşlara İİV-lə mübarizədə qalan boşluqları aradan qaldırmaq və ölkə səviyyəsində idarə olunan effektiv QİÇS cavab tədbirlərini təmin etmək üçün bələdçilik edəcək. Qlobal QİÇS Strategiyası (2026-2031) 2030-cu il üçün yeni qlobal hədəfləri və tələb olunan resursların qiymətləndirilməsini özündə birləşdirir”.
QHT sədrinin sözlərinə görə, Birləşmiş Şəkildə QİÇS-ə Son Qoymağa Doğru" adlı Qlobal QİÇS Strategiyası 2026-2031 çərçivəsində müəyyən edilmiş spesifik 2030 hədəfləri və tələb olunan maliyyə resursları İV-in yayılmasını dayandırmağa və xəstələrin həyat keyfiyyətini qorumağa yönəlib və aşağıdakılardan ibarətdir:
- Müalicə və Supressiya: İİV ilə yaşayan 40 milyon insanın həyat xilas edən antiretrovirus müalicəsinə cəlb olunması və onlarda virusun tam remissiyası (supressiya).
- Profilaktika (Qorunma): Ən azı 20 milyon insanın antiretrovirus (məsələn, PrEP) əsaslı müasir İİV profilaktikası imkanlarına çıxışının təmin edilməsi.
- 95-95-95 Hədəfi: İİV ilə yaşayan insanların 95%-nin öz statusunu bilməsi, onların 95%-nin müalicəyə cəlb olunması və müalicə alanların 95%-də virus yükünün sıfıra enməsi.
- Yoluxma və Ölüm Sayının Azaldılması: Yeni İİV-ə yoluxma və QİÇS-lə bağlı ölüm hallarının 2010-cu illə müqayisədə 90% azaldılması.
- Bərabərsizlik və Stiqmanın Aradan Qaldırılması: İİV-lə yaşayan və ya risk qrupunda olan insanların stiqma, ayrı-seçkilik və gender zorakılığı ilə üzləşmə göstəricisinin 10%-dən aşağıya salınması.
QHT sədri onu da əlavə edir ki, UNAİDS bu hədəflərə çatmaq üçün maliyyə resurslarını da araşdırıb: “Qlobal hədəflərə çatmaq üçün maliyyə ehtiyacları da yenidən hesablanıb. İllik büdcə tələbinə görə, aşağı və orta gəlirli ölkələrdə hədəflərə nail olmaq üçün 2030-cu ilə qədər hər il 21.9 milyard ABŞ dolları ilə 23 milyard dollar arasında vəsait tələb olunur. Rəqəm böyük görünsə də, əslində bu, ölkələrin qənaət edə biləcəyi məbləğdi: dərmanların ucuzlaşması və xidmətlərin daha səmərəli idarə edilməsi sayəsində əvvəlki proqnozlaşdırılan 29.3 milyard dollardan əhəmiyyətli dərəcədə azdır. Həm də ölkələr arasında bölgü nisbəti də aparılacaq: maliyyə resurslarının 46%-i yuxarı-orta gəlirli, 34%-i aşağı-orta gəlirli, 20%-i isə aşağı gəlirli ölkələrə yönəldiləcək. Yeri gəlmişkən, UNAİDS yerli maliyyələşdirmənin də əhəmiyyətini əlavə edib: strategiya çərçivəsində hökumətlərin daxili İİV büdcələrinin ən azı 20%-ni birbaşa profilaktika proqramlarına ayırması tövsiyə olunur”.
13:01 25.12.2025
Oxunuş sayı: 37
