Gülhüseyn Hüseynoğlu: Mənsur şeirin ustadı, millətin sevimlisi
Bu gün müasir Azərbaycan ədəbiyyatının tanınmış nümayəndəsi, Xalq yazıçısı, nasir, ədəbiyyatşünas və pedaqoq Gülhüseyn Hüseynoğlunun anadan olmasının 103-cü ildönümüdür. 1923-cü ildə Masallı rayonunun Mollaoba kəndində dünyaya göz açan bu böyük qələm sahibi ömrünün 90 ilini sözə, elmə və xalqına həsr edib. Onun adı bu gün də ədəbiyyatımızın parlaq səhifələrində yaşayır.
Gülhüseyn Hüseyn oğlu Abdullayev (ədəbi təxəllüsü ilə Hüseynoğlu) kiçik yaşlarında ailəsi ilə Bakıya köçüb. 1942-ci ildə orta məktəbi bitirdikdən sonra Azərbaycan Dövlət Universitetinin (indiki Bakı Dövlət Universiteti) filologiya fakültəsinə daxil olub. 1947-ci ildə ali təhsilini başa vurub, aspiranturaya qəbul edilib. Lakin o illərin ağır şəraitində, Azərbaycanın müstəqilliyi uğrunda mübarizə aparan gizli “İldırım” təşkilatının yaradıcılarından biri kimi ittiham olunaraq 1948-ci ildə 25 illik həbs cəzasına məhkum edilib. Səkkiz ilə yaxın sürgün həyatından sonra 1950-ci illərin ortalarında bəraət alıb və vətənə qayıdıb.
1957-ci ildən ömrünün sonunadək Bakı Dövlət Universitetinin filologiya fakültəsində müəllim, dosent, sonra isə professor kimi çalışıb. Yarım əsrdən artıq bir dövrü tələbə yetişdirməyə, ədəbiyyat sevgisini gənc nəslə aşılamağa həsr edib. 1958-ci ildən Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü olub, uzun illər birliyin nəsr bölməsinə rəhbərlik edib.
Gülhüseyn Hüseynoğlu Azərbaycan ədəbiyyatına mənsur şeir janrını gətirən sənətkar kimi tanınır. “Bənövşə əfsanəsi” adlı ilk mənsur şeiri ilə başladığı bu yolda “Mücrü” kimi şah əsərlər yaradıb. Bu əsər bir çox dillərə tərcümə olunub, haqqında film də çəkilib. Onun mənsur şeirləri poeziya ilə nəsrin sərhədində dayanan, emosional, axıcı və dərin mənalı nümunələrdir. Eyni zamanda hekayə və povestlər ustası kimi də tanınıb. “Ana” adlı ilk hekayəsindən başlayaraq 30-a yaxın kitabın müəllifi olub.
Alim kimi də böyük xidmətləri var. Şəxsiyyətə pərəstiş dövrünün qurbanlarından olan Mikayıl Müşfiq haqqında ilk monoqrafiyanın, ilk dissertasiyanın və ali məktəblər üçün ilk dərs vəsaitinin müəllifidir. Müşfiq sevgisini xalqa çatdırmaqla özü də millətin sevimlisinə çevrilib.
Mir Cəlal Paşayev onun haqqında belə demişdi: “O, heç kimə bənzəməyən, özünün dəsti-xətti, üslubu olan, həmişə axtaran, poetik kəşflər edən, özünə tələbkar, əsərləri üzərində zərgər dəqiqliyi ilə işləyən yazıçıdır. Şairanəlik, emosionallıq, axıcılıq, aydınlıq və sadəlik onun bədii dilini sevdirən cəhətlərdəndir.”
2005-ci ildə “Xalq yazıçısı” fəxri adına layiq görülən Gülhüseyn Hüseynoğlu 2002-ci ildən Prezidentin fərdi təqaüdçüsü olub. 2013-cü il iyulun 8-də vəfat etsə də, yaradıcılığı, tələbələri və xalqın yaddaşında yaşamaqda davam edir.
Bu gün onun doğum günündə bizə düşən vəzifə təkcə anmaq deyil, həm də onun söz dünyasını gənc nəsillərə çatdırmaqdır. Çünki Gülhüseyn Hüseynoğlu kimi sənətkarlar Azərbaycan ədəbiyyatının daim yaşayan ruhudur.
Nigar Xəlilli
12:00 16.10.2026
Oxunuş sayı: 14
